مسمومیتها:

سم ماده ای است که اگر چنانچه از هر راه و طریقی مورد استفاده قرار گیرد موجب اختلال در اعمال طبیعی بدن گردیده و موجب مشکلاتی برای فرد شده تا جائیکه فرد را از پای در م آورد. سم موجب تحریک سلولهای بدن شده و باعث پرکاری و یا کم کاری و گاهی هم سبب زائل کردن اعمال طبیعی آنها شده و به کلی آنها راخراب و فاسد می نماید.

مسمومیت از چهار طریق ( خوراکی – تزریقی – استنشاقی و تماس جلدی و از طریق پوست و مخاطهای بدن) پیش می آید. و تشخیص صحیح و به موقع و لزوماٌ انجام اقدامات سریع اولیه می تواند جان بیمار را نجات دهد.

برای انجام امور اولیه درمانی لازمست اطلاعات کافی را هر قدر هم جزئی کسب کرده و به نکاتی چون ذرات مواد سمی روی پوست، دور دهان ، زیر ناخنها و ظروف اطراف بیمار به دقت توجه نماییم.

علائم مسمومیتها:

مسمومیتها برحسب راه جذب سم تفاوت اولیه دارند ( تنفسی – گوارشی – پوستی) ولی در نهایت علائم مشترک می شوند که عبارتند از:

تهوع – استفراغ -  اسهال - دردهای شکمی - قلنج های عضلانی -  بوی ماده مصرف شده کمی تند تر- حساسیتهای جلدی - دیسترس تنفسی -  وجود لکه های رنگی در اطراف دهان و بینی -  خواب آلودگی -  نبض ضعیف و تند - اغماء و شوک.

اقدامات اولیه در مسمومیتها:

الف) پوستی: سمومی که از طریق پوست و مخاطهای آن بدن را متأثر می سازد باید :

1- هر چه سریعتر دفع آلودگی از روی پوست انجام شود و بعد شستشوی کامل انجام شود

2- سطح بدن را سرد موضعی نمود تا گردش خون در بدن و نیز در محل آلودگی کاهش یابد

3- مراقبت از وضعیت تنفسی

4- جلوگیری از خواب رفتن بیمار

5- انتقال به مرکز درمانی

ب) از راه خوراکی: تقریباٌ اغلب مسمومیتها از این راه می باشد و این نوع مسمومیت را با مشاهده ذرات مواد خورده شده در اطراف بیمار و دور دهان او تا حدودی می توان تشخیص داد به خصوص اگر با مواد شیمیایی باشد.

برای انجام کارهای اولیه در مسمویتهای گوارشی باید :

1- سریعاٌ نسبت به خارج نمودن سم از بدن در صورت امکان( راههای آن توضیح داده شود)

2- نسبت به رقیق کردن سم خوردهشده اقدام شود(توضیح لازم)

3- مراقبت A.B.C

4- دادن اکسیژن

5- انتقال به مرکز درمانی

ج) از راه استنشاقی(دستگاه تنفسی): وارد شدن سم از راه دستگاه تنفسی هنگامی پیش می آید که ماده و یا گازهای سمی مخلوط با هوای تنفسی شده باشد. بعضی از این گازها مانندCO (منواکسید کربن) بسیار سمی و خطرناک می باشد ولی تحریک کننده نیست چرا که گازی است بی رنگ، بی بو، بی مزه و با حواس طبیعی انسان قابل تشخیص نیست و به همین خاطر فرد را بدون هیچگونه واکنشی خفه می کند.

نوع دیگری از گازها که مسموم کننده می باشند گازهای آمونیاک و گاز کلرین است که این گازها تحریک کننده هستند و فرد را به واکنشهایی چون، سوزش – آبریزش از چشمها - سرفه و عطسه - دیسترس تنفسی و نیز آبریزش از بینی وا می دارد.

گازهای دیگر هم وجود دارد که ایجاد مسمومیت می کند ولی خیلی خفیف است و اهمیت چندانی ندارد.

گاز آمونیاک: این گاز بیشتر در مناطق زراعی که زارعین از کود آمونیاک در مزارع خود استفاده می کنند اتفاق می افتد. گاز تولید شده از آن بوی بسیار تند و تحریک کننده ای دارد و بسیار هم سمی است و استنشاق آن در مدت زیاد باعث از بین رفتن حس بویایی و تحریک شدید ریه ها و نیز راههای هوایی و سوختگی آنها و نیز پوست می شودبه همین لحاظ آموزش راههای استفاده از آن و نیز بکار گیری تجهیزات حفاظتی فردی بسیار لازم است.

گاز کلرین : مکانهای بروز مسمومیت با آن گاز،، اغلب در استخرهای شنا و مراکز آب درمانی می باشد این گاز نیز مانند گاز آمونیاک تحریک کننده بوده و موجب بروز سوختگیهای پوستی و نیز راههای هوایی فوقانی می شود. به همین لحاظ در مکانهایی که از این گاز استفاده می کنند افراد لازم است از لوازم حفاظتی مناسب استفاده کنند. بطور کلی گازهای سمی بسیار خطرناکند زیرا علاوه بر سمی بودن آنها بدلیل اینکه از راه دستگاه تنفسی وارد بدن می شوند بسیار سریع الاثر بوده و به سرعت بر دستگاه عصبی و سیستم گردش خون اثر گذاشته منجر به اختلال دردستگاه عصبی و آینه تنفسی گردیده و ایست قلبی را به دنبال خواهد داشت که در میان آنها گاز CO از همه خطرناک تر است که مختصری به آن اشاره گردید.

گاز CO یا همان منواکسید کربن از سوخت ناقص اتومبیل و احتراق ناقص چوب، کاغذ، ذغال سنگ و کلاٌ سوختهای فسیلی تولید می شود و به دلیل خصوصیات خاص این گاز ( قبلاٌ گفته شد) فرد متوجه به وجود این گاز در محیط نخواهد شد و دچار مشکل می گردد که اگر چنانچه این گاز در محیطهای بسته متساعد گردد بسیار خطرناکتر و سریع الاثرتر خواهد بود.

از اثرات مهم آن کاهش قوه ادراکی، تصمیم گیری و بینایی می باشد و به همین لحاظ فرد مرگ آرامی را خواهد داشت.

مهم( انجام عملیات احیاء C.P.R در اینگونه مواقع بسیار موثر می باشد.)

یکی دیگر از گازهای سمی گازسیانید هیدروژن ( H.G.N ) است که از سوختن ناقص مواد زائد لوازم پلاستیکی، چرمی، دودکش صند لیها، پارچه های مواد نفتی ، پشم ، اسفنجها و... تولید می شود و گاز آن در تماس با پوست و مخاط بینی و مجاری تنفسی تولید مواد اسیدی و قلیایی کرده باعث سوزش چشمها و بینی شده و موجب آبریزش از آنها و التهاب می شود و نیز باهث سوزانندگی پوست می گردد.

گاز فسژن (Phosgene) : این گاز از تماس و ترکیب مواد آتش خاموش کنها با مواد و لوازم داغ متساعد می گردد و اغلب آتش نشانها به آن گرفتار می گردند و علائم آن سوزش در قفسه سینه، سرفه های شدید، التهاب و قرمز شدن شدید چشمها شده و این علائم ممکن است شروع شده و و زود هم از بین برود و لی مجدداٌ پس از چند ساعت و یا حتی چند روز بعد مجدداٌ به همراه علائم جدی تری چون : اختلالت شدید تنفسی، تغییر رنگ، و سیانوزه شدن بروز نماید که اگر درمان نشود مرگ را به دنبال دارد.

یکی دیگر از گازهایی که می تواند ایجاد حساسیت جلدی و تنفسی نماید گاز آشپزخانه است که چندان خطرناک نمی باشد.

د) در مورد مسمومیت از راه تزریقی: این نوع مسمومیت بوسیله تزریق مواد سمی و یا از طریق گزش و یا گاز گرفتن حیوانات و حشرات و نیز بدلیل تزریق دارو ها بیش از دوز تعیین شده و یا مواد افیونی بروز می نماید و ایجاد واکنشهای آنافلاکیتک شدید می نماید و امکان کلاپس عروقی شدید را هم دارد که در نتیجه باعث بیهوشی و در نهایت فوت شدن فرد می گردد.

علائم و نشانه های ظاهری آن عبارتند از : درد و تورم در محل گزش، خطوط قرمز منتشر شده در محل گزش، ضعف و گیجی و در نهایت مرگ

اغلب گزندگان چون رتیل، عقرب و مار تشدید خطر آفرینی و عارضه آن بیشتر به علت ترس و وحشتی است که از این حیوانات دارند و نیز به علت واکنشهای شدید حساسیتی و در هنگام گزش بوجود می آورند تقریباٌ اقدامات اولیه یکسانی را دارند.

در گزش توسط رتیل تدابیر درمانی اولیه اغلب از آنتی هیستامین و تمیز نگهداشتن محل آسیب می باشد و در صورت آنژیوادم می توان از آدرنالین و کورتون استفاده نمود.

و اما در عقرب زدگی اثر زهر این گزنده اغلب نورتوکسیک می باشد غیر از یک نوع از آنها به نام گاردیم که با اثر سیتوتوکسیک شدید می باشد که به علت تحریک کانالهای سدیمی باعث افزایش سیستم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک می شود و علائم پاراکلینیکی آن عبارت است از:

چند دقیقه بعد از گزش، درد موضعی و ادم، ایجاد می شود و سپس طی 4 ساعت علائم فعالیتها غیر عادی سیستم عصبی نشان می دهد که به دنبال آن، تاکیکاردی – هیپرتانسیون ( Hipertantion ) -  استفراغ - دفع ادرار و مدفوع غیر ارادی و بعد هم اشکال در اعمال تنفسی ( دیسترس تنفسی) – تشنج -  شوک و مرگ.

بطور کلی در عقرب گزیدگیها گاهی ممکن است 2 تا 7 روز بعد هم علائم خطرناک ظاهر شود لذا باید تا 10 روز بعد از گزش هم مراقبتهای لازم انجام گیرد و مصدوم تحت مراقبت باشد تا آنجا که توصیه می شود برای اطفال کمتر از 10 سال بهتر است در I-C-U بستری شود.

در انجام مراقبتهای اولیه در مانی بایستی، استراحت - بی حرکت نمودن عضو- کمپرس سرد - ساکشن کردن در دقایق اولیه در صورت آرتیمی و تاکیکاردی بطنی از پروپراتول در صورت تشنج از دیازپام و یا فنوباربیتال ( Phenobarbital ) برای کاهش اسپاسم از متوکاربامول - اکسیژن و انتقال به یک مرکز درمانی.

مار گزیدگی: بیش از 3000 نوع مار را در دنیا شناسایی کرده اند که فقط 200 نوع از آنها سمی و خطرناک می باشدو این تعداد هم خود به دو گروه مرجانها و مارهای افعی تقسیم می شوند.

مارهای سمی و غیر سمی را از شکل ظاهرشان می توان شناخت. سر مارهای سمی مثلثی ولی سر مارهای غیر سمی به شکل بیضی می باشد. دیگر اینکه محل گزش مارهای سمی دو سوراخ در محل گزش می باشد که جای نیش آنهاست ولی محل گزش مارهای غیر سمی دو ردیف جای دندانها ایجاد می شود به شکل گاز گرفتن.

اغلب نیش زدگیها از نوع مارهای افعی می باشد که بیشتر آنها هم سمی هسستند سم مار افعی 15 نوع آنزیم مختلف و چندین پلی پپتید با وزن مولکولی پائین می باشد که بسیار خطرناک و کشنده است.

سم مارها دارای اثر نوروتوکسیک می باشد و علائم پاراکلینیکی آن مانند سایر گزیدگیها از این خانواده است و در محل نیش آنها درد شدید، حساسیت، تورم با سوزش و چنانچه این علائم پس از یک ساعت ظاهر نشد مار سمی نبوده و یا اینکه سم خود را آزاد نکرده است.

ادم معمولاٌ بین 30 دقیقه تا 4 ساعت بعد از گزش ظاهر گردیده و از 12 تا 24 شاعت بعد هم افزایش یافته و ممکن است که تمام اندام را هم در بر گیرد و بدنبال آن تهوع و استفراغ هم صورت گیرد که اگر اینطور نشد معمولا مسمومیت با زهر را می توان رد کرد.

گزیدگیهای غیر سمی را که (Dry bite ) می گویند. معمولاٌ 20% از نیش زدنها را شامل می شود و اغلب هم بدون علائم هستند ولی گاهی بدلیل ترس حاصل از آنها به خصوص در بچه ها و خانمها. ایجاد شوک ناشی از ترس می نماید که آن خود باید که تحت مراقبت های اولیه درمانی قرار گیرد.

معمولاٌ گزشها به حسب پیش آگیها و علائم و سندرم های کلینیکی، روش درمان و اقدامات اولیه درمانی متفاوتی را دارند و از لحاظ کلینیکی به پنج درجه تقسیم می شود.

فسفسترول‌ یک‌ استروژن‌است‌ که‌ در درمان‌ جانشینی‌ استروژن‌ها در مواردی‌ مانند واژینیت‌، کم‌کاری‌تخمدان‌، نارسائی‌ اولیه‌ تخمدان‌ و دردرمان‌ کارسینوم‌ متاستاز یافته‌ پستان‌ وپروستات‌ مصرف‌ می‌شود.

مکانیسم‌ اثر:

استروژن‌ها بااتصال‌به‌گیرنده‌های‌ اختصاصی‌ باعث‌

ساخت‌ پروتئین‌هایی‌ می‌شوند که‌ مسئول‌بروز اثرات‌ این‌ داروها است‌.

استروژن‌ها باکاهش‌ آزادشدن‌ LHRHمیزان‌ هورمون‌های‌  FSHو LH را کاهش‌می‌دهند.

فارماکوکینتیک‌: متابولیسم‌ این‌ دارو کبدی‌است‌ و به‌طور عمده‌ از طریق‌ کلیه‌ دفع‌می‌شود.

موارد منع‌ مصرف‌:

در صورت‌ ابتلاءبه‌سرطان‌ پستان‌ (متاستاز نیافته‌)، یرقان‌انسدادی‌، نئوپلاسم‌های‌ وابسته‌ به‌استروژن‌، بیماری‌های‌ ترومبوآمبولیک‌ وخونریزی‌ باعلت‌ نامشخص‌ دستگاه‌تناسلی‌ نباید مصرف‌ شود.

هشدارها:

۱ ـ مصرف‌ استروژن‌ها درمردان‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ ایجاد کارسینوم‌پستان‌ شود.

۲ ـ به‌علت‌ اثر استروژن‌ها در بسته‌شدن‌اپی‌فیز مصرف‌ این‌ دارو در کودکان‌ نابالغ‌باید بااحتیاط فراوان‌ صورت‌ گیرد.

در صورت‌ وجود آندومتریوز، بیماری‌کیسه‌ صفرا، زیادی‌ کلسیم‌ خون‌، پورفیری‌یا فیبروئید باید بااحتیاط مصرف‌ شود.

عوارض‌ جانبی‌:

اختلال‌ در قاعدگی‌ واختلالات‌ گوارشی‌ از عوارض‌ جانبی‌ داروهستند.

تداخل‌های‌ دارویی‌:

 مصرف‌ همزمان‌استروژن‌ها با داروهای‌ ضدانعقادخوراکی‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ کاهش‌ اثرات‌ این‌داروها گردد. مصرف‌ همزمان‌ با داروهای‌سمی‌ برای‌ کبد باعث‌ تشدید آسیب‌ کبدی‌می‌شود. مصرف‌ همزمان‌ استروژن‌ها بافنوباربیتال‌، کاربامازپین‌، فنی‌توئین‌ باعث‌کاهش‌ اثرات‌ استروژن‌ها می‌شود.

مصرف‌استروژن‌ با داروهای‌ ضدافسردگی‌ سه‌حلقه‌ای‌ باعث‌ افزایش‌ غلظت‌ سرمی‌ این‌داروها می‌شود. استروژن‌ها اثرات‌ پائین‌آورنده‌ فشارخون‌ داروهای‌ ضدفشارخون‌ را کاهش‌ می‌دهند.

نکات‌ قابل‌ توصیه‌:

۱ ـ درمان‌ با استروژن‌هارا باید باکمترین‌ مقدار مصرف‌ شروع‌ کرد.

۲ ـ به‌جز موارد خاص‌ (مانند درمان‌سرطان‌) درمان‌ با استروژن‌ها بایدبه‌صورت‌ مصرف‌ دوره‌ای‌ (مانند ۳ هفته‌مصرف‌ دارو و یک‌ هفته‌ عدم‌ مصرف‌)صورت‌ پذیرد.

۳ ـ درمان‌ با استروژن‌ها ممکن‌ است‌موجب‌ تهوع‌ به‌خصوص‌ هنگام‌ صبح‌گردد. معمولا مصرف‌ غذاهای‌ جامد تاحدی‌ این‌ حالت‌ را تسکین‌ می‌دهد.

مقدار مصرف‌:

خوراکی‌:

در درمان‌ کارسینوم‌ پروستات‌ ۵۰ میلی‌گرم‌ ۳ بار در روز تجویز می‌شود.مقدار مصرف‌ را می‌توان‌ به‌تدریج‌ تا ۲۰۰ میلی‌گرم‌ ۳ بار در روز افزایش‌ داد.

تزریقی‌:

در درمان‌ کارسینوم‌ پروستات‌mg/day 50 انفوزیون‌ وریدی‌ می‌شود. درصورت‌ نیاز می‌توان‌ مقدار مصرف‌ را به‌g/day 1 افزایش‌ داد. به‌عنوان‌ مقدارنگهدارنده‌ ۵۰۰mg/day ـ ۲۵۰ انفوزیون‌وریدی‌ می‌شود.

اشکال‌ دارویی‌:

Injection: 250 mg/5 ml

Tablet: 100 mg

وراپامیل VERAPAMILE
 نام تجاری:

 برکاتنس، کوردیلوکس، سکورون اس آر، یونیور

اشکال دارو:

قرص، قرصهای آهسته رهش، شربت، آمپول.
وارپامیل برای کنترل پرفشاری خون ، آنژین صدری (درد قلبی قفسه سینه )، و بی نظمی ضربان قلب و نیز جلوگیری از سردرد میگرنی تجویز می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  وراپامیل از دسته مسددهای کانال کلسیم است که کارشان تداخل در هدایت پیام ها در عضلات قلب و عروق خونی است. این دارو که برای درمان فشارخون بالا و آریتمی مصرف میشود برای آنژین نیز تجویز میشود به این شکل که از حملات مکرر آنژین می کاهد اما اگر حمله شروع شده باشد نمی تواند به سرعت و در حد کافی اثر تسکینی روی درد داشته باشد. وراپامیل توانایی تحمل فشارهای فیزیکی را بالا می برد و بدلیل عدم اثر روی تنفس برای مبتلایان به آسم قابل استفاده است.

وراپامیل به خاطر اثراتی که بر قلب دارد در برخی از ناهنجاریهای ضربانی قلب نیز استفاده میشود. در اینگونه موارد علاوه بر قرص از آمپول نیز می توان استفاده کرد. وراپامیل برای کسانی که فشارخونشان پایین است یا ضربان قلب آنها کند است و یا دچار نارسایی قلبی هستند تجویز نمیشود زیرا ممکن است این ناراحتی ها را وخیم تر کند. این دارو موجب یبوست نیز میشود.

پزشکتان ممکن است به دلایل دیگری نیز برایتان وراپامیل تجویز کند. این دارو در بدن از طریق جلوگیری از ورود کلسیم به داخل سلول ها عمل می کند؛ به همین علت است که آن را مسدودکننده کانال کلسیمی می نامند. این خاصیت مسدودکنندگی باعث می شود مقدار کلسیم در سلول های عروق خونی و قلب کاهش یابد و به دنبالش ضربان قلب کندتر و عروق خونی گشادتر شوند. که در نتیجه فشارخون پایین می آید، جریان خون افزایش می یابد، و از بارکاری قلب نیز کاسته می شود.
چگونگی مصرف
مهم است که هر روز دارویتان را سر ساعت معینی مصرف کنید. انواع طولانی اثر وارپامیل معمولاً روزی یک بار مصرف می شوند. معمولاً بهتر است دارو ناشتا خورده شود تا بعداً فراموش نشود. اگر روزی چند نوبت وارپامیل مصرف می کنید باید تلاش کنید، هیچ نوبتی فراموش نشود.

 اکثر انواع وارپامیل را می توان با یا بدون غذا مصرف کرد، بجز دو نوع خاص (کالان طولانی رهش و ایزوپتین طولانی رهش ) که معده را ناراحت می کنند و باید با غذاخورده شوند. هرروز پیش از خوردن وراپامیل ، نبض تان را یک دقیقه بشمارید (اگر این کار را بلد نیستید از یک پزشک یا پرستار بخواهید به شما آموزش دهد).

اگر نبضتان ۵۰ یا کمتر بود. پیش از خوردن وارپامیل آن روز با پزشکتان مشورت کنید. هیچ گاه بیشتر از مقدار تجویز شده مصرف نکنید. از دستورات به دقت پیروی کنید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، اگر بیش از ۸ ساعت تا نوبت بعدی مانده بود، به مجردی که آن را به یاد آوردید مصرف کنید. در غیر این صورت نوبت فراموش شده را رها کرده ، به برنامه دارویی معمولتان باز گردید.

در مواردی که بیش از یک نوبت در روز وارپامیل می خورید اگر تقریباً موقع نوبت بعدی رسیده بود، نوبت فراموش شده را رها کنید. مقدار دارو را دوبرابر نکنید و بدون مشورت با پزشکتان آن را قطع نکنید. پیش از قطع وارپامیل مقدارش باید به تدریج کاهش یابد.

در اکثر مواردی که وراپامیل تجویز می شود، بیماری را کنترل می کند نه درمان . بنابراین ممکن است لازم باشد آن را سال ها یا تا پایان عمر مصرف کنید، حتی اگر احساس بهبودی داشته باشید.
مقدار و زمان مصرف: ۲ تا ۳ بار در روز (برای قرص و شربت)، ۱ تا ۲ بار در روز (برای قرصهای آهسته رهش).
مقدار مصرف برای بزرگسالان: ۱۲۰ تا ۴۸۰ میلیگرم در روز.
شروع تأثیر دارو: ۱ تا ۲ ساعت (برای قرص)، ۲ تا ۳ دقیقه (برای آمپول).
ادامه اثر دارو: ۶ تا ۸ ساعت. درمان طولانی مدت. برخی اثرات این دارو تا ۱۲ ساعت باقی می ماند. قرصهای آهسته رهش تا ۱۲ الی ۲۴ ساعت عمل می کنند.
هشدارها و عوارض جانبی
در صورت بروز هر یک از علایم زیر مصرف وارپامیل را قطع کرده ، با پزشکتان تماس بگیرید: درد قفسه سینه ؛ مشکل در تنفس ، تنگی نفس ، یا خس خس سینه ؛ ضربان قلب زیر ۵۰ در دقیقه ؛ سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم شدید پس از برخاستن از وضعیت خوابیده یا نشسته ؛ تورم دست ها و پاها یا افزایش وزن ناگهانی (۵/۱ کیلو در ۴۸-۲۴ ساعت )؛ التهاب لثه ها؛ بثورات جلدی ؛ یا تپش قلب (احساس تکان خوردن شدید قلب در قفسه سینه ). علایم زیر ممکن است تا عادت کردن بدنتان به دارو رخ دهند: سردرد، سرگیجه ، خستگی ، ضعف ، گرگرفتگی و احساس گرما، تهوع ، یا یبوست . اگر این علایم ادامه یافتند یا مشکل ساز شدند، وضعیت را با پزشکتان در میان بگذارید.
موارد احتیاط
در صورت وجود هریک از موارد زیر پیش از مصرف وارپامیل ، پزشکتان را مطلع سازید:
حساسیت به وراپامیل یا دیگر مسدودکننده های کانال کلسیمی
بارداری یا شیردهی
مصرف داروهای دیگر، به ویژه کاربامازپین ، سیکلوسپورین ، استروئیدها، یا دیگر داروهای فشارخون یا قلب (داروهای مُدر، مسدودکننده های بتا، کینیدین ، دیگوکسین ، دیزوپیرامید، فلکاینید، یا پروکاینامید).
سابقه یا ابتلا به حساسیت ها، کم فشاری خون ، حملات قلبی ، یا بیماری های کلیوی یا کبدی
هنگام مصرف وارپامیل توصیه می شود
به طور منظم به پزشکتان مراجعه کنید تا بهبودتان را زیرنظر داشته باشد.
در مورد یک سطح فعالیت بدنی بی خطر با پزشکتان مشورت کنید. وارپامیل ممکن است درد قفسه سینه را کاهش دهد یا حتی از آن جلوگیری کند و در نتیجه شما بیشتر از مقدار مجاز فعالیت کنید.
وزنتان را متناسب با قد و استخوانبندی تان نگاه دارید. در صورت نیاز به کاهش وزن از پزشکتان کمک بخواهید.
اگر وارپامیل را برای درمان پرفشاری خون مصرف می کنید، نمک کمتر مصرف کنید. از پزشکتان دستورات تغذیه ای بخواهید یا درخواست کنید تا برای کمک بیشتر شما را به یک متخصص تغذیه معرفی کند.
اگر سیگاری هستید، سیگار را ترک کنید. از پزشکتان بخواهید شما را به یک مشاور یا گروه ترک سیگار معرفی کند.
الکل ننوشید.
از حالت خوابیده به نشسته یا ایستاده ، یا نشسته به ایستاده آرام تغییر وضعیت دهید تا دچار سرگیجه ، سیاهی رفتن چشم و غش نشوید.
برای جلوگیری از مشکلات دندانی و لثه ای ناشی از این دارو بهداشت دهانتان را با زدن مسواک ، نخ کشیدن و مراجعه منظم به دندانپزشک حفظ کنید.
قرص های طولانی رهش را درسته ببلعید؛ آنها را نجوید، نشکنید یا خرد نکنید.
اگر با مصرف وراپامیل دچار تهوع شدید، آن را با شیر یا غذا بخورید.
برای روزهای تعطیل داروی کافی در دسترس داشته باشید.
یک برگ شناسایی پزشکی همراه داشته باشید که نشان دهد وراپامیل مصرف می کنید.
سایر پزشکان را از این که وراپامیل مصرف می کنید آگاه سازید؛ این دارو ممکن است روی برخی آزمون های آزمایشگاهی تأثیر بگذارد.
وراپامیل را دور از دسترس کودکان ، و دور از گرما، نور مستقیم ، و حرارت مرطوب نگهداری کنید (در این شرایط وراپامیل فاسد می شود).
وراپامیل تاریخ مصرف گذشته را دور از دستر کودکان ، در توالت دور بریزید.
هنگام مصرف وارپامیل نباید
تا پیش از مشخص شدن پاسخ بدنتان به دارو رانندگی کنید یا با ابزار خطرناک که نیاز به هوشیاری کامل دارند کار کنید. اگر ضعف یا سرگیجه مشکل ساز شد با پزشکتان مشورت کنید.
بدون مشورت با پزشکتان هیچ دارویی را، حتی داروهای محرک و سرفه یا سرماخوردگی که بدون نسخه قابل تهیه هستند، مصرف کنید.
بدون مشورت با پزشکتان زیاد آب گریپ فروت مصرف کنید. آب گریپ فروت اثرات وراپامیل را افزایش می دهد.
بدون هماهنگی با پزشکتان نوع وراپامیل مصرفی خود را تغییر دهید. برخی انواع وراپامیل باید یک نوبت در روز و برخی انواع چند نوبت در روز مصرف شوند.

نگهداری از دارو: در محفظه سربسته، در محیط خشک و خنک دور از دسترس اطفال و نور باشد.
فراموش کردن نوبت دارو: بمحض یادآوری دارویتان را مصرف کنید. اگر نوبت بعدی ۳ ساعت (قرص،شربت) یا ۸ ساعت دیگر (قرصهای آهسته رهش) است فعلاً یک نوبت مصرف و از نوبت بعد صرفنظر کنید.
متوقف کردن دارو: بدون اجازه پزشک این دارو را قطع نکنید. زیرا امکان عود نشانه های بیماری وجود دارد.
مصرف مقدار اضافی: با مصرف بیشتر از مقدار تجویز شده ممکن است احساس سرگیجه دست دهد.
عوارض نامطلوب:
وراپامیل عوارض جانبی کمتری از دیگر مسددهای کانال کلسیم دارد اما می تواند نشانه های جزئی متعددی مثل تهوع، یبوست و سردرد ایجاد کند.

نشانه ها – یبوست، شیوع شایع، موارد مشورت با پزشک حاد.

نشانه ها -سردرد،شیوع شایع، موارد مشورت با پزشک حاد.

نشانه ها – تهوع/استفراغ، شیوع شایع، موارد

مشورت با پزشک حاد.

نشانه ها – ورم قوزک پا، شیوع شایع، موارد مشورت با پزشک حاد.

نشانه ها – برافروختگی ، شیوع بندرت، موارد مشورت با پزشک حاد.

نشانه ها – گیجی، شیوع بندرت، موارد مشورت با پزشک همه موارد.
تداخل دارویی:

مسددهای گیرنده بتا: اگر با وراپامیل مصرف شوند خطر ایجاد ضربان غیرطبیعی قلب وجود دارد و نارسایی قلبی افزایش می یابد. لذا این دو با هم نباید تجویز شوند.
کاربامازپین: اثرات این دارو می تواند بوسیله وراپامیل تشدید شود.
دیگوکسین: اثرات این دارو می تواند بوسیله وراپامیل تشدید گردد. لذا مقدار دیگوکسین باید کم شود.
داروهای ضدفشارخون: همراه با وارپامین فشارخون را بیشتر کم می کنند.
احتیاط:
در موارد زیر پزشک را مطلع سازید.

اختلالات مزمن کبد، مصرف داروهای دیگر.
برای خانم های باردار: معمولاً تجویز نمیشود. اگر در مراحل پایانی بارداری مصرف شود ممکن است جلوی زایمان را بگیرد.
برای خانم های شیرده: این دارو در شیرمادر نفوذ می کند اما به مقدار طبیعی برای شیرخوار بی ضرر است.
برای اطفال و کودکان: در صورت لزوم از مقدار دارو کم شود.
برای سنین بالای ۶۰: مشکلی نیست.
مصرف این دارو در حین رانندگی و کارهای دشوار: اگر با مصرف وراپامیل احساس سرگیجه کردید از انجام اینگونه امور بپرهیزید.
الکل: از مصرف الکل بپرهیزید. الکل موجب کاهش بیشتر فشارخون، سرگیجه و ناراحتی های دیگر میشود.
جراحی و بیهوشی عمومی: ممکن است لازم شود که مصرف این دارو را قبل از هرگونه جراحی قطع کنید. به پزشک و دندانپزشک قبلاً اطلاع دهید.
استفاده بلند مدت:
مشکلی نیست. آزمایش منظم فاکتورهای خونی در طی درمان لازم است.

داروی فوروزماید یا لازکس ( FUROSEMIDE – Lasix )

فروزماید یا فروسماید جزء داروهای ادرار آور ( Diuretic Drugs ) می باشد . این دارو در طرح ژنریک ایران فروزماید نامیده شده و در داخل ایران نیز تولید می شود. انواع مختلف از این دارو از جمله فرم های تزریقی و خوراکی در بازار موجود بوده و عرضه شده است. در این قسمت از این ستون به جای استروئیدها به داروهای غیر مجاز غیر استروئیدی پرداخته ایم. لازیکس نیز دارویی غیر مجاز و در عین حال غیر استروئیدی است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  این دارو به دسته داروهای مدر و ادرار آور تعلق دارد. تاثیر این دارو در بدن آدمی را می توان در دفع سدیم، کلرید، پتاسیم و در نهایت آب خلاصه نمود. ورزشکاران از این قبیل داروها برای کم کردن وزن خود و برای رسیدن بر سر وزن و همین طور هم برای کم کردن از آب بدن خود و برای کات نمودن عضلات استفاده می کنند.
کسانی که از این قبیل دارو های ادرار آور استفاده می کنند باید به این مهم توجه داشته باشند که این ترکیبات علاوه بر دفع آب زیاد از بدن حتی یون های پتاسیم و یون های کلر و یون های سدیم را نیز از بدن دفع می کنند و همین مسئله نیز موجب بر هم خوردن تعادل الکترولیتی بدن می شود.
به دلیل اینکه مصرف فروزماید موجب کم شدن آب بدن می شود در علم پزشکی از این دارو برای درمان و برای از بین بردن «ادم» که به معنی ورم ناشی از احتباس آب در برخی اندام هاست استفاده شده است. پزشکان از این دارو برای کم کردن فشار خون افرادی که از عارضه فشار خون بالا رنج می برند نیز استفاده می کنند.
ورزشکاران رشته پرورش اندام معمولا قبل از آغاز رقابت ها از این دارو برای دفع آب زاید و همین طور هم برای کم کردن آب زیر پوست خود استفاده کرده و به کات عضلات خود اضافه می کنند.
فرم خوراکی این دارو ۱ ساعت پس از مصرف اثر کرده و تاثیر آن نیز درحدود ۳ الی ۴ ساعت در بدن آدمی باقی می ماند. بسته به میزان آب موجود در بدن ورزشکاران می توان از دزها و از تکرارهای متنوعی استفاده نمود. گفته می شود که ورزشکاران با مصرف این دارو در مدت زمانی بسیار کوتاهی می توانند وزن خود را به شدت کم کنند و به همین علت نیز این دارو در بین ورزشکارانی که با کم کردن وزن تمایل دارند تا در دسته وزنی پایین تر شرکت کنند محبوبیتی فراوان پیدا کرده است.
ورزشکاران معمولا فرم خوراکی این دارو را ترجیح می دهند اما مصرف فرم تزریقی این دارو در صبح روز مسابقه برای رسیدن به کات عضلانی بیشتر نیز دیده شده است. نمونه های تزریقی این دارو بلافاصله پس از مصرف عمل کرده و آناً از آب بدن کم می کند. البته ذکر این نکته نیز خالی از لطف نیست که دفع شدید آب موجود در عضلات که در نتیجه مصرف دزهای بالای این قبیل داروهای رخ می دهد با کم شدن حجم عضلانی و با از دست رفتن حالت دم آن نیز همراه می شود که ورزشکاران در مصرف داروهای ادرار آور باید به آن توجه داشته باشند.
ناگفته نماند که به همراه آبی که از بدن دفع می شود مقدار زیادی از مواد معدنی و عناصر مورد نیاز بدن نیز دفع می گردد که همین مسئله نیز موجب بروز برخی عوارض می شود. ورزشکاران با تجربه ای که از این دارو استفاده می کنند معمولا برای جلوگیری از افت فشار خون و برای جلوگیری از افت قند خون و برای جلوگیری از افت دم عضلات در حین رقابت، قبل از رفتن بر روی سن مقادیری سرم قندی در خون خود تزریق کرده و برای جبران پتاسیم از دست رفته ناشی از مصرف فروزماید نیز از قرص های خوراکی کلرید پتاسیم استفاده می کنند.
البته ناگفته نماند که مصرف افراطی پتاسیم نیز با خطر ایست قلبی همراه بوده و ورزشکاران دوپینگی از این جهت نیز در خطر قرار دارند.
به نطر من شروع مصرف لازیکس باید از دو روز مانده به رقابت اعمال شود. دز مصرف و همین طور هم طول دوره مصرف لازیکس به حساسیت بدن به دارو و به تیپ و نوع بدنی وی بستگی داشته و از فردی به فرد دیگر متفاوت بوده است.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  ورزشکاران رشته پرورش اندام که در مصرف داروهای شیمیایی در نوع خود حق استادی بر گردن همه دارند معمولا نصف یا یک قرص تمام ۴۰ میلی گرمی از این دارو را مصرف کرده و منتظر واکنش بدن می شوند.
برخی از ورزشکاران این عمل را یک یا دو بار نیز در طی ساعات آتی تکرار می کنند. ناگفته نماند که لازیکس دارویی قدرتمند و در عین حال خطرناک است که عوارض جانبی متعددی را نیز در پی داشته است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
· اختلال در گردش خون
· سر گیجه
· از دست رفتن شدید آب بدن که در اصطلاح آن را دهیدراته شدن می نامند.
· کرامپ عضلانی که در مورد آن در مقاله ای جداگانه مفصلا بحث کرده ایم.
· استفراغ
· کلاپس رگ های خونی که به معنی مختل شدن خون رسانی به بافت ها و اندام هاست.
· اسهال
· غش
· افت شدید فشار خون و غیره
شاید خطرنا ترین و کشنده ترین حالت استفاده از این قبیل داروها افراط در مصرف آنها و یا استفاده همزمان این دارو با دیگر داروهای ادرار آور و یا همانگونه که به کرات نیز مشاهده شده است استفاده از این دارو در کنار محدود کردن شدید مصرف آب در طول روز بوده است که در این شرایط حتی خطر کم آبی بدن نیز فرد را تهدید می کند.
این دارو نیز از جمله داروهایی است که حتما باید زیر نظر پزشک مصرف شود. استفاده خودسرانه از این دارو سلامت و حتی جان عده ای از ورزشکاران را از آنها گرفته است.

موارد مصرففوروزماید در درمان خیز ( همراه با نارسایی احتقانی قلب ، سیروز کبدی و بیماری کلیوی ) و کم ادراری ناشی از نارسایی کلیوی و زیادی خفیف تا متوسط فشارخون و به عنوان داروی کمکی در درمان بحران زیادی فشارخون مصرف می شود .
 
 
مکانیسم اثر و هشدارها :

۱ – این دارو در موارد بی ادراری و عیب کار کلیه باید با احتیاط فراوان مصرف شود .
۲ – این دارو ممکن است سبب بروز کمی پتاسیم و سدیم خون شود .
۳ – بیماران سالخورده ممکن است به اثرات این دارو بر روی فشار خون و الکترولیت ها حساستر بوده و در معرض خطر بروز کلاپس گردش خون و حملات ترومبوآمبولی باشند .

فارماکوکینتیک تقریباً ۷۰-۶۰ درصد فوروزماید پس از مصرف خوراکی جذب می شود .

غذا ممکن است سرعت جذب را بدون تغییر اثر مدری ، کم کند . پیوند فوروزماید به پروتئین بسیار زیاد است . نیمه عمر دارو ۱-۵/۰ ساعت است . متابولیسم دارو کبدی است .

اثر دارو از راه خوراکی پس از ۶۰-۲۰ دقیقه و از را تزریق وریدی پس از ۵ دقیقه شروع می شود . زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر مدر دارو ، از راه خوراکی ۲ – ۱ ساعت و از راه وریدی طی ۳۰ دقیقه است . اوج اثر کاهنده فشار خون این دارو تا چند روز پس از شروع دوره درمان ظاهر نمی شود .

طول اثر دارو از راه خوراکی ۸ – ۶ ساعت و از راه وریدی ۲ ساعت است . ۸۸ درصد فوروزماید از راه کلیه و ۱۲ درصد از راه صفرا و مدفوع دفع می شود .

موارد منع مصرف عوارض جانبی کمی سدیم خون ، کمی پتاسیم خون و کمی منیزیم خون ، آلکالوز ناشی از کمی کلرور خون ، افزایش دفع کلسیم ، کاهش فشار خون ، تهوع ، اختلالات گوارشی ، افزایش اوره خون و نقرس ، افزایش موقت غلظت کلسترول و تری گلیسیرید پلاسما با مصرف این دارو گزارش شده است .

تداخل های داروییمصرف همزمان لیتیم با فوروزماید ممکن است موجب بروز مسمومیت ناشی از لیتیم شود .

اثرات ضد انعقادی داروهای ضد انعقاد در صورت مصرف همزمان با فروزماید ممکن است افزایش یابد .نکات قابل توصیه۱ – مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد .
۲ – این دارو افزایش فشار خون را درمان نمی کند ، بلکه آنرا کنترل می نماید . از اینرو مصرف این دارو ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد .
۳ – درطول مصرف این دارو احتمال بروز کمی پتاسیم خون وجود دارد ، از اینرو مصرف این دارو ممکن است مصرف مکمل های پتاسیم ضروری باشد .
۴ – در هنگام ایستادن به مدت طولانی، انجام فعالیت جسمانی یا در هوای گرم ، به علت اثر کاهنده فشار خون در حالت ایستاده ، باید احتیاط شود .
۵ – به عنوان پایین آورنده فسار خون از مصرف سایر داروها بخصوص داروهای مقلد سمپاتیک که نیاز به نسخه پزسک ندارند باید خودداری شود .
۶ – اگر برنامه مصرف دارو یکبار در روز باشد ، به منظور جلوگیری از تکرر ادرار در طول شب این دارو باید صبح مصرف شود .
۷ – اگر فوروزماید به رژیم درمانی فشارخون اضافه شود ، به منظور جلوگیری از افت شدید آن ، کاهش مقدار مصرف سایر داروهای کاهنده فشارخون ممکن است ضروری باشد .
۸ – اگر کم ادراری با حداکثر مصرف این دارو به مدت ۲۴ ساعت ادامه داشته باشد ، توصیه می شود مصرف دارو قطع شود .
۹ – احتمال بروز حساسیت به نور با مصرف فروزماید وجود دارد . از تماس بیش از حد با نور خورشید باید خودداری کرد .
۱۰ – درصورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو ، به محض به یادآوردن ، آن نوبت باد مصرف گردد ، مگر اینکه تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرارسیده باد .

دراینصورت ، مقدار مصرف بعدی نباید دوبرابر گردد .

موارد مصرف   
* فوروزماید یا فروسماید در درمان:

۱- ادم ناشی از نارسایی احتقانی قلب، سیروز کبدی و بیماری کلیوی

۲- کم‏ ادراری ناشی از نارسایی کلیوی و زیادی خفیف تا متوسط فشارخون و

۳- به عنوان داروی کمکی در درمان پُر فشاری خون مصرف می‏ شود.  

* فارماکوکینتیک
تقریباً ۶۰ تا ۷۰ درصد فوروزماید پس از مصرف خوراکی جذب می ‏شود.

غذا ممکن است سرعت جذب را بدون تغییر اثر مُدری، کم کند.

پیوند فوروزماید به پروتئین بسیار زیاد است. نیمه‏ عمر دارو نیم تا یک ساعت است.

متابولیسم دارو کبدی است.

اثر دارو از راه خوراکی پس از ۲۰ تا ۲۶ دقیقه و از راه تزریق وریدی پس از ۵ دقیقه شروع می ‏شود.

زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر مُدر دارو، از راه خوراکی ۱ تا ۲ ساعت و از راه وریدی طی ۳۰ دقیقه است. اوج اثر کاهنده ی فشارخون این دارو تا چند روز پس از شروع درمان ظاهر نمی ‏شود.

طول اثر دارو از راه خوارکی ۶ تا ۸ ساعت و از راه وریدی ۲ ساعت است.

۸۸ درصد فوروزماید از راه کلیه و ۱۲ درصد آن از راه صفرا و مدفوع دفع می ‏شود.  

* هشدارها 
۱- این دارو در موارد بی ‏ادراری و عیب کار کلیه باید با احتیاط فراوان مصرف شود.

۲- این دارو ممکن است سبب بروز کمی پتاسیم و سدیم خون شود.

۳- بیماران سالخورده ممکن است به اثرات این دارو بر روی فشارخون و الکترولیت ‏ها حساس تر بوده و در معرض خطر بروز کلاپس گردش خون و حملات ترومبوآمبولی باشند.  

* عوارض جانبی  
کمی سدیم خون، کمی پتاسیم خون و کمی منیزیم خون، آلکالوز ناشی از کمی کلرور خون، افزایش دفع کلسیم، کاهش فشارخون، تهوع، اختلالات گوارشی، افزایش اوره خون و نقرس، افزایش موقت غلظت کلسترول و تری ‏گلیسرید پلاسما با مصرف این دارو گزارش شده است.  

* تداخل های دارویی
مصرف هم زمان لیتیم با فوروزماید ممکن است موجب بروز مسمومیت ناشی از لیتیم شود. اثرات ضدانعقادی داروهای ضدانعقاد مانند آسپیرین، در صورت مصرف هم زمان با فوروزماید ممکن است افزایش یابد.       

* نکات قابل توصیه
* مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد.

* این دارو افزایش فشارخون را درمان نمی ‏کند، بلکه آن را کنترل می‏ نماید. از این رو مصرف این دارو ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد.

* در طول مصرف این دارو، احتمال بروز کمی پتاسیم خون وجود دارد، از این رو ممکن است مصرف مکمل‏ های پتاسیم ضروری باشد.

* در هنگام ایستادن به مدت طولانی، انجام فعالیت جسمانی یا در هوای گرم، به علت اثر کاهنده فشارخون در حالت ایستاده، باید احتیاط شود.

* به عنوان پایین ‏آورنده ی فشارخون، از مصرف سایر داروها به خصوص داروهای مقلد سمپاتیک که نیاز به نسخه پزشک ندارند، باید خودداری شود.

* اگر برنامه مصرف دارو یک بار در روز باشد، به منظور جلوگیری از تکرر ادرار در طول شب، این دارو باید صبح مصرف شود.

* اگر فوروزماید به رژیم درمانی فشار خون اضافه شود، به منظور جلوگیری از افت شدید آن، کاهش مقدار مصرف سایر داروهای کاهنده فشارخون ممکن است ضروری باشد.

* اگر کم ‏ادراری با حداکثر مصرف این دارو به مدت ۲۴ ساعت ادامه داشته باشد، توصیه می‏ شود مصرف دارو قطع شود.

* احتمال بروز حساسیت به نور با مصرف فوروزماید وجود دارد. از تماس بیش از حد با نور خورشید باید خودداری شود.

* در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض به‏ یاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود، مگراین که تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد. در این صورت، مقدار مصرف بعدی نباید دو برابر گردد. 

* مقدار مصرف  
خوراکی بزرگسالان:

در درمان بی ‏ادراری:

ابتدا ۲۰ تا ۸۰ میلی‏ گرم به صورت مقدار واحد مصرف می‏ شود که سپس هر ۶ تا ۸ ساعت مقدار ۲۰ تا ۴۰ میلی‏ گرم به مقدار مصرف اضافه می ‏شود تا پاسخ مطلوب حاصل شود. مقدار نگه دارنده ی این دارو به صورت مقدار واحد یا در ۲ تا ۳ مقدار منقسم یک روز در میان یا ۲ تا ۴ روز متوالی، یک بار در هفته تجویز می ‏شود.

به عنوان کاهنده ی فشارخون:

ابتدا ۴۰ میلی‏گرم ۲ بار در روز و سپس مقدار مصرف بر اساس پاسخ بیمار تنظیم می ‏شود. بیشینه مقدار مصرف تا  ۶۰۰ میلی گرم در روز است.

خوراکی کودکان:

ابتدا ۲ میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن به صورت مقدار واحد مصرف می‏ شود و سپس هر ۶ تا ۸ ساعت ۱ تا ۲ میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن به آن افزوده می‏ شود تا پاسخ مطلوب به دست ‏آید.

تزریقی بزرگسالان:

ابتدا ۲۰ تا ۴۰ میلی ‏گرم به صورت مقدار واحد تزریق عضلانی یا وریدی می‏ شود و سپس هر ۲ ساعت تا حصول پاسخ کافی، مقدار ۲۰ میلی گرم افزوده می ‏شود. مقدار نگهدارنده بر اساس اندازه ‏گیری غلظت سرمی تعیین می ‏شود (۱ یا ۲ بار در روز).

* در خیز حاد ریوی (بدون بحران زیادی فشارخون) به عنوان مقدار شروع ۴۰ میلی‏ گرم تزریق وریدی می ‏شود و در صورت عدم پاسخ کافی مجدداً پس از یک ساعت ۸۰ میلی ‏گرم تزریق می ‏شود.

* به عنوان کاهنده ی فشارخون در بحران زیادی فشارخون در بزرگسالانی که کلیه ی سالمی دارند، مقدار ۴۰ تا ۸۰ میلی‏ گرم و در بحران زیادی فشارخون همراه با خیز ریوی یا نارسایی حاد کلیوی، مقدار ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی ‏گرم به صورت وریدی تزریق می ‏شود.

تزریقی کودکان:

ابتدا ۱ میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن به صورت مقدار واحد، تزریق عضلانی یا وریدی می ‏شود و هر ۲ ساعت ۱ میلی گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن به مقدار مصرف افزوده می ‏شود تا پاسخ مناسب حاصل شود.

* مقدار مصرف  کلاسیک ( خوراکی ) :
بزرگسالان :

در درمان بی ادراری ابتدا ۸۰-۲۰ میلی گرم بصورت مقدار واحد مصرف می شود که سپس هر ۸ – ۶ ساعت مقدار ۴۰-۲۰ میلی گرم به مقدار مصرف اضافه می شود تا پاسخ مطلوب حاصل شود . مقدار نگهدارنده این دارو به صورت مقدار واحد یا در ۳ – ۲ مقدار منقسم یک روز درمیان یا ۴ – ۲ روز متوالی ، یکبار در هفته تجویز می شود . به عنوان کاهنده فشار خون ، ابتدا ۴۰ میلی گرم ۲ بار در روز و سپس مقدار مصرف براساس پاسخ بیمار تنظیم می شود . بیشینه مقدار مصرف تا ۶۰۰ میلی گرم در روز است .
کودکان : ابتدا ۲ mg/kg به صورت مقدار واحد مصرف می شود و سپس هر ۸ – ۶ ساعت ۲ – ۱ mg/kg به آن افزوده می شود .
*  مقدار مصرف ( تزریقی ) :
بزرگسالان :

ابتدا ۴۰ – ۲۰ میلی گرم بصورت مقدار واحد تزریق عضلانی یا وریدی می شود و سپس هر ۲ ساعت تا حصول پاسخ کافی ، مقدار ۲۰ میلی گرم افزوده می شود . مقدار نگهدارنده براساس اندازه گیری غلظت سرمی تعیین میشود ( ۱ یا دو بار در روز ) . در خیز حاد ریوی ( بدون بحران زیادی فشار خون ) به عنوان مقدار شروع ۴۰ میلی گرم تزریق وریدی می شود و درصورت عدم پاسخ کافی مجدداً پس از یکساعت ۸۰ میلی گرم تزریق می شود .به عنوان کاهنده فشار خون در بحران زیادی فشارخون در بزرگسالانی که کلیه سالم دارند ، مقدار ۸۰ – ۴۰ میلی گرم و در بحران زیادی فشارخون همراه با خیز ریوی یا نارسایی حاد کلیوی ، مقدار ۲۰۰-۱۰۰ میلی گرم به صورت وریدی تزریق می شود .
کودکان :

ابتدا ۱mg/kg به صورت مقدار واحد تزریق عضلانی یا وریدی می شود و هر ۲ ساعت ۱ mg/kg به مقدار افزوده می شود تا پاسخ مناسب حاصل شود .

استامینوفن ( ACETAMINOPHEN )

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  استامینوفن همچنین تب را کاهش می دهد. این دارو ممکن است در بسیاری دیگر از داروها با اسامی تجاری متفاوت وجود داشته باشد. به استامینوفن پاراستامول نیز گفته می شود.

●  چگونگی مصرف
قرص استامینوفن را می توان برای سهولت بلع ، خرد کرد. اشکال خوراکی استامینوفن را می توان با مقدار اندکی از مواد غذایی نظیر ماست یا مربا مخلوط کرد. در مورد پودرهای خوراکی همانند آنچه در کپسول های Feveral Sprinkle وجود دارد، کپسول باز شده و محتویاتش در یک قاشق چایخوری آب یا مقدار اندکی ماده غذایی نرم مخلوط می شود. برای استعمال راحت تر شیاف بهتر است آن را ۳۰ دقیقه در یخچال نگاه داشت . برای استعمال شیاف ، پوشش شیاف را برداشته ، آن را با آب سرد مرطوب کرده ، سپس در حالی که به یک پهلو خوابیده اید با انگشت خود شیاف را داخل مقعد کنید. اگر یک نوبت دارو را فراموش کردید، می توانید به مجردی که آن را به یاد آوردید مصرفش کنید. اما اگر تقریباً زمان نوبع بعدی رسیده است ، نوبت فراموش شده را رها کرده به برنامه دارویی منظم خود بازگردید. مقدار دارو را دوبرابر نکنید

●  هشدارها و عوارض جانبی
در صورتی که دچار هریک از نشانه های جدی زیر شدید، استامینوفن خود را قطع کرده ، با پزشکتان تماس بگیرید: زردی پوست یا چشم ها؛ اسهال ؛ بی اشتهایی ، تهوع ، یا استفراغ ؛ معده درد؛ درد، تورم یا حساسیت در بالای شکم ؛ مدفوع سیاه و قیری شکل ؛ ادرار خونی یا کدر، کاهش ناگهانی ادرار؛ کبود شدگی یا خون ریزی غیرعادی ؛ بثوارت جلدی ، زخم های دهانی ؛ یا تب یا گلودردی که پیش از درمان وجود نداشته و ناشی از بیماری ای که به خاطرش تحت درمان قرار گرفته اید نباشد.
●  موارد احتیاط
در صورت وجود هریک از موارد زیر پیش از مصرف استامینوفن پزشکتان را مطلع سازید: حساسیت به هر نوع غذا، نگاه دارنده ها، رنگ های خوراکی ، یا داروها (به ویژه استامینوفن یا آسپیرین ).
●  بارداری یا شیردهی .
مصرف داروهای دیگر، به ویژه داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی ( NSAIDs ، نظیر ایبوپروفن )، آسپیرین ، یا ضدانعقادها (رقیق کننده های خون مثل ایبوپروفن )، آسپیرین]).
مصرف روزی بیش از سه قوطی یا بیشتر مشروبات الکلی .
سابقه یا ابتلا به الکلیسم (اعتیاد به الکل )، هپاتیت ویروسی ، فنیل کتونوری ، یا بیماری کبدی یا قلبی .
●  در هنگام مصرف استامینوفن توصیه می شود
برچسب روی دارو را بخوانید و از دستوراتش پیروی کنید.
برچسب روی سایر داروهای بدون نیاز به نسخه را بخوانید تا مطمئن شوید که در آن ها استامینوفن یا دارویی که با استامینوفن تداخل کند وجود نداشته باشد.
اگر استامینوفن را به سبب درد، تب یا گلودرد مصرف می کنید در هریک از شرایط زیر با پزشکتان مشورت کنید:
درد بیش از ۱۰ روز (در کودکان ۵ روز) طول بکشد یا اینکه علامت جدیدی به آن اضافه شود.
تب بیش از ۳ روز طول بکشد، بدتر شود، یا علامت جدیدی اضافه شود.
گلودرد دردناک تر شود، بیش از ۲ روز طول بکشد، یا تهوع ، استفراغ ، بثورات جلدی ، یا سردرد رخ دهد.
فقط به مقدار توصیه شده توسط پزشکتان استامینوفن مصرف کنید.
استامینوفن را دور از دسترس کودکان ، دور از حرارت ، نور مستقیم و حرارت مرطوب نگاه دارید (در چنین شرایطی استامینوفن فاسد می شود). شیاف ها را در یک جای خنک نگاه دارید، ولی شیاف و انواع مایع استامینوفن (قطره و شربت ) را منجمد نکنید.
استامینوفن تاریخ گذشته را دور از دسترس کودکان در توالت دور بریزید.
در هنگام مصرف استامینوفن نباید
بیش از مقدار ذکر شده بر روی برچسب جعبه دارو مصرف کنید، مگر اینکه پزشکتان چنین دستوری داده باشد، در غیر این صورت ممکن است دچار آسیب کلیوی یا کبدی شوید.
به کودکان زیر ۱۲ سال در یک روز بیش از ۵ نوبت استامینوفن به مقدار تعیین شده بر اساس سن شان بدهید.
در روز بیش از دو قوطی مشروب الکلی مصرف کنید مگر اینکه فقط بخواهید یک یا دو نوبت استامینوفن بخورید.
●  مسمومیت
در صورتی که به مصرف بیش از حد استامینوفن شک کردید، حتی در صورت عدم وجود هرگونه علامت مسمومیت از اورژانس تقاضای کمک کنید. درمان مسمومیت باید هرچه زودتر آغاز شود. در صورتی که درمان مصرف بیش از حد استامینوفن ظرف ۲۴ ساعت اول آغاز نشود، ممکن است نتوان از آسیب کبدی یا مرگ جلوگیری کرد.
اطلاعات دیگر
اشکال ژنریک استامینوفن ارزان تر از انواع تجاری هستند و در اکثر موارد به همان اندازه مؤثرند. فراورده های استامینوفن طولانی اثر گران تر می باشند، ولی ممکن است مصرفشان راحت تر و مناسب تر باشد.

●  عوارض مهم استامینوفن 
زردی پوست یا چشم ها، اسهال، بی اشتهایی، تهوع یا استفراغ، معده درد، درد تورم یا حساسیت در بالای شکم، مدفوع سیاه و قیری شکل، ادرار خونی یا کدر کاهش ناگهانی ادرار، کبود شدگی یا خونریزی غیرعادی، بثورات جلدی زخم های دهانی، یا تب یا گلودردی که پیش از درمان وجود نداشته و ناشی از بیماری ای که به خاطرش تحت درمان قرارگرفته اید نباشد.

کسانی که به هر نوع غذا، نگاهدارنده، رنگ های خوراکی یا داروها نیز حساسیت دارند باید در مصرف استامینوفن احتیاط کنند. باید از مصرف داروهای دیگر به ویژه داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی NSAIDs نظیر ایبوپروفن ، آسپیرین یا ضدانعقادها رقیق کننده های خون مثل وارفارین همراه با استامینوفن خودداری یا با پزشک مشورت کرد .

هنگام مصرف استامینوفن توصیه می شود: برچسب روی دارو را بخوانید و از دستوراتش پیروی کنید. برچسب روی سایر داروهای بدون نیاز به نسخه را بخوانید تا مطمئن شوید که در آنها استامینوفن یا دارویی که با استامینوفن تداخل کند وجود نداشته باشد.

اگر استامینوفن را به سبب درد ، تب یا گلو درد مصرف می کنید در هر یک از شرایط زیر با پزشکتان مشورت کنید: درد بیش از ده روز و در کودکان بیش از پنج روز طول بکشد یا این که علامت جدیدی به آن اضافه شود. تب بیش از سه روز طول بکشد بدتر شود یا علا مت جدیدی اضافه شود. گلودرد دردناکتر شود بیش از دو روز طول بکشد یا تهوع ، استفراغ ، بثورات جلدی یا سردرد رخ دهد.

● داروی استامینوفن احتمال بروز خس خس تنفسی و آلرژی را در کودکان افزایش می دهد.

بر اساس مطالعه محققان که نتایج آن به تازگی منتشر شد در واقع استامینوفن با چهار مورد از هر ده مورد خس خس و آسم شدید در کودکان و نوجوانان مرتبط است و نباید سرخود و بیش از حد به کودکان خورانده شود.
استامینوفن دارویی است رایج که بدون نسخه پزشک قابل تهیه است . این دارو مسکنی غیرمخدر است که در موارد دردهای خفیف تا متوسط نظیر سردرد ، دندان درد ، درد خفیف استئوآرتریت یا آرتروز و دردهای ناشی از جراحی های کوچک استفاده می شود .
استامینوفن همچنین تب را کاهش می دهد. این دارو ممکن است در بسیاری دیگر از داروها با اسامی تجاری متفاوت وجودداشته باشد.به استامینوفن پاراستامول نیز گفته می شود. اشکال خوراکی استامینوفن را می توان با مقدار اندکی از مواد غذایی نظیر ماست یا مربا مخلوط کرد.

در مورد پودرهای خوراکی همانند آنچه در کپسول هایSprinkleFeveral   وجودداردکپسول باز شده و محتویاتش در یک قاشق چایخوری آب یا مقدار اندکی ماده غذایی نرم مخلوط می شود.

● عوارض مهم استامینوفن
زردی پوست یا چشم ها، اسهال، بی اشتهایی، تهوع یا استفراغ، معده درد، درد تورم یا حساسیت در بالای شکم، مدفوع سیاه و قیری شکل، ادرار خونی یا کدر کاهش ناگهانی ادرار، کبود شدگی یا خونریزی غیرعادی، بثورات جلدی زخم های دهانی، یا تب یا گلودردی که پیش از درمان وجود نداشته و ناشی از بیماری ای که به خاطرش تحت درمان قرارگرفته اید نباشد.
کسانی که به هر نوع غذا، نگاهدارنده، رنگ های خوراکی یا داروها نیز حساسیت دارند باید در مصرف استامینوفن احتیاط کنند. باید از مصرف داروهای دیگر به ویژه داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی NSAIDs نظیر ایبوپروفن ، آسپیرین یا ضدانعقادها رقیق کننده های خون مثل وارفارین همراه با استامینوفن خودداری یا با پزشک مشورت کرد .
هنگام مصرف استامینوفن توصیه می شود: برچسب روی دارو را بخوانید و از دستوراتش پیروی کنید. برچسب روی سایر داروهای بدون نیاز به نسخه را بخوانید تا مطمئن شوید که در آنها استامینوفن یا دارویی که با استامینوفن تداخل کند وجود نداشته باشد.
اگر استامینوفن را به سبب درد ، تب یا گلو درد مصرف می کنید در هر یک از شرایط زیر با پزشکتان مشورت کنید: درد بیش از ده روز و در کودکان بیش از پنج روز طول بکشد یا این که علامت جدیدی به آن اضافه شود. تب بیش از سه روز طول بکشد بدتر شود یا علا مت جدیدی اضافه شود. گلودرد دردناکتر شود بیش از دو روز طول بکشد یا تهوع ، استفراغ ، بثورات جلدی یا سردرد رخ دهد.
فقط به مقدار توصیه شده توسط پزشکتان استامینوفن مصرف کنید. استامینوفن را دور از دسترس کودکان دور از حرارت نور مستقیم و حرارت مرطوب نگاه دارید ( در چنین شرایطی استامینوفن فاسد می شود)

● استامینوفن داروی ضد تب و درد برای کودکان.

شما استامینوفن را به نوزادان تب دار هم می دهید، دارویی که می توانید در هر سوپرمارکت و مغازه ای بدون نسخه آن را بخرید، اما بیش از حد بودن چیزهای خوب هم می تواند به شما صدمه بزند. این اصل خصوصاً در مورد استامینوفن و کودکان صادق است.
● استامینوفن؛ یک داروی عمومی
استامینوفن عمومی ترین مسکن درد و تب بری است که به طور گسترده در ایالات متحده استفاده می شود و در بسیاری نقاط دنیا نیز به آسانی در دسترس است. در طی دو دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، این دارو به عنوان کالای اصلی و ثابت کمدداروی هر خانه ای جای آسپرین را گرفت.

استامینوفن زمانی عمومیت پیدا کرد که رابطه بین آسپرین و بیماری نادری در کودکان- که خون، کبد و مغز را تحت تأثیر کشنده قرار می دهد- مورد توجه قرار گرفت.
● استفاده بیش از حد( overdose)
شاید تا اندازه ای در دسترس بودن داروی استامینوفن بیش از هر داروی دیگری موجب اوردوز (overdose) و مرگ ناشی از آن است. این دارو معمولاً انتخاب جوانان برای خودکشی نیز هست. موارد دیگر نیز زمانی اتفاق می افتد که افراد سمی بودن استامینوفن را ناچیز می شمارند و یا این که از آن آگاه نیستند.

 استامینوفن می تواند هم در کودکان و هم در بزرگسالان به کبد آسیب برساند. اشخاصی که برحسب عادت الکل می نوشند نیز بیش از دیگران در خطر آسیب کبد در اثر استفاده از استامینوفن هستند.
● خطرات آسیب به کبد
شما بدون کبد نمی توانید زنده بمانید. کبد برای کمک به هضم غذای شما، صفرا تولید می کند و فاکتورهای لختگی خون را می سازد که وقتی انگشتتان را می برید، خون را بند می آورند. کبد، انرژی و اندوخته آهن را نیز ذخیره می کند و بسیاری از داروها و مواد شیمیایی که وارد جریان خون شما می شوند را تجزیه می کند.

استامینوفن بیش از حد، توانایی کبد را در به عمل آوردن بدون خطر دارو، زیاد می کند. محصول فرعی این فرآیند، سمی است و هم به کبد آسیب می رساند و هم می تواند نقص کلیه را به دنبال داشته باشد. اوردوز شدید می تواند مرگ آور باشد. خوشبختانه پادزهری نیز به نام (AC) وجود دارد که باید هشت تا ده ساعت بعد از استفاده بیش از حد استامینوفن، استفاده شود.
● اوردوز چه طور اتفاق می افتد؟
موارد شدید اوردوز استامینوفن زمانی اتفاق می افتد که والدین سهواً مقدار بیشتری از دارو را به کودک می دهند. علایم اوردوز یعنی دل درد، تهوع و استفراغ که معمولاً در اثر بسیاری از بیماری ها نیز رخ می دهند، غالباً آنقدر آشکار نیستند که شما بفهمید فرزندتان به معالجه فوری نیاز دارد. والدین ممکن است در مقدار دارویی که به کودک می دهند، اشتباه های متنوعی کنند.

گاهی وقتی از نتیجه دادن مقدار توصیه شده دارو راضی نیستند، تصمیم می گیرند که مقدار بیشتری استفاده کنند. بعضی والدین هم قرص های بزرگسالان را به اشتباه به کودکان می دهند.

همان طور که حالت های مختلفی برای داروی کودکان در نظر گرفته شده، مقدار دارو نیز برای آنها متفاوت است. برای مثال، فرمولاسیون یک قرص مخصوص کودکان، سه برابر غلیظ تر از شربتی است که معمولاً به کودکانی داده می شود که هنوز تاتی می کنند. به آسانی دیده شده که والدین گرفتار ممکن است فرض کنند که هر دوی این مواد مقدار یکسانی دارو در خود دارند.

اما جانشین کردن شربت با قرص یعنی سه برابر آنچه که باید، دارو مصرف می شود. بسیاری از داروهای مربوط به سرماخوردگی نیز حاوی مقداری استامینوفن هستند، بنابر این ممکن است والدین کاملاً اتفاقی موجب اوردوز شوند، یعنی در کنار داروهای ضد سرماخوردگی، استامینوفن نیز به کودک بدهند.
● کنجکاوی های خطرناک
اوردوز ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که بچه ها (خصوصاً کودکانی که تاتی می کنند) طی کنجکاوی های غیرمجازشان در کمد داروها یا کیف مادرشان، با دارو برخورد می کنند و ممکن است آن را با شکلات یا آب میوه اشتباه بگیرند. این اتفاق خصوصاً زمانی خطرناک است که دارویی که کودک می یابد، استامینوفن مخصوص بزرگسالان باشد.

قرص های مخصوص بزرگسالان حاوی ۳۲۵ یا ۵۰۰ میلی گرم استامینوفن هستند، در حالی که قرص های کودک حاوی ۸۰ یا ۱۶۰ میلی گرم از این دارو هستند. خوشبختانه در این اکتشاف ها، معمولاً توجه کودکان به شربت ها جلب می شود. در این موارد به ندرت کودکی آنقدر از دارو می نوشد که برای او خطرناک باشد و به کبدش صدمه بزند.
● حد مجاز چه مقدار است؟
عوامل بسیاری، مانند سن کودک، مشخص می کند که چه مقدار از دارو و استفاده بیش از حد آن می تواند به کبد صدمه بزند. برای مثال، کودکان زیر ۵ سال نسبت به بزرگسالان و کودکان دیگر به آسیب کبد کمتر حساسند. مقدار غذای موجود در معده کودک نیز عامل دیگری است.

برای تخمین میزان خطر، پزشکان وزن کودک را و مقدار استامینوفنی را که بلعیده باید بدانند. (برحسب کیلوگرم و میلی گرم). به طور کلی اگر کودک به ازای هر کیلوگرم وزنش، ۱۵ میلی گرم استامینوفن اضافی مصرف کرده باشد، پزشکان درمان اورژانسی را توصیه می کنند.
● بیشر از دستور پزشک، به کودک دارو ندهید
استامینوفن زمانی یک داروی بی خطر و مؤثر است که آن را همان مقدار که توصیه شده، مصرف کنید. برچسب روی دارو را با دقت بخوانید و بیش از آنچه که به شما گفته شده، به کودک دارو ندهید. اگر دارویی را به راحتی و بدون نسخه می توان خرید، بدان معنی نیست که اصلاً نمی تواند به کودک شما صدمه بزند.

استامینوفن از داروهای مصرفی است که با اثر بر مرکز تب در مغز باعث کاهش تب می‌‌شود؛ از طرفی این دارو باعث کاهش احساس درد نیز می‌‌شود. این دارو اثراتی مشابه با آسپیرین دارد با این تفاوت که اثر ضدالتهابی نداشته لذا در بیماری‌های التهابی همچون روماتیسم قلبی کاربرد ندارد.
استامینوفن به خوبی از طریق خوراکی جذب می‌شود، اما جذب آن از طریق مقعد متغیر است. دارو در کبد دچار تغییر و دگرگونی شده و از راه ادرار دفع می‌‌شود. استامینوفن براحتی وارد بدن جنین می‌‌شود، اما میزان اندکی از آن در شیر ترشح می‌‌شود؛ در مجموع در دوران بارداری و شیردهی دارویی امن به حساب می‌آید.

مسمومیت

مسمومیت با استامینوفن را باید در هر نوع مسمومیت دارویی مدنظر داشت و نمونه خون برای سنجش سطح خونی دارو فرستاد. مسمومیت با استامینوفن را می‌توان به ۲ دسته تقسیم کرد، دسته اول مسمومیت حاد است که به طور قراردادی به مصرف یکباره استامینوفن در کمتر از ۴ ساعت اطلاق می‌‌شود. دسته دوم مسمومیت مزمن است که به مواردی همچون مصرف مقادیر زیاد از حد درمانی، به صورت اتفاقی و تکرارشونده یا مصرف عمدی اما در مدت بیش از ۴ ساعت اطلاق می‌شود. در بیماری که تاریخچه‌ای از مصرف حاد می‌دهد می‌توان با سنجش سطح سرمی یا میزان مصرف استامینوفن، خطر بروز مسمومیت را برآورد کرد. اگر بیمار میزانی بیش از ۱۵۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن از استامینوفن را به صورت یکباره مصرف کرده باشد مستعد مسمومیت حاد است.در صورت شک به مسمومیت با استامینوفن باید بیمار را سریعا به اولین اورژانس در دسترس و ترجیحا دارای بخش مسمومیت رساند. اقدام خاصی در ارتباط با بیمار مسموم با استامینوفن وجود ندارد وباید رساندن بیمار به اورژانس اولویت داشته باشد.

نکات لازم جهت بیماران

ـ این دارو را نباید در سنین کمتر از ۳ سال و برای مدت بیش از ۵ روز در کودکان، بدون نظر پزشک استفاده کرد. مصرف استامینوفن در بیماران بالغ برای رفع درد بیش از ۱۰ روز و برای کنترل تب بیش از ۳ روز نیاز به دستور پزشک دارد.

ـ داروهایی همچون فنی‌توئین و کاربامازپین زمانی که همزمان با استامینوفن استفاده می‌شوند احتمال آسیب کبدی ناشی از استامینوفن را افزایش می‌دهند و همزمان اثرات دارویی استامینوفن را کم می‌کنند.

ـ مصرف همزمان آسپیرین، ایبوپروفن، پیروکسیکام، ایندومتاسین، دیکلوفناک با استامینوفن خطر بروز نارسایی کلیه را به همراه دارد. این خطر زمانی که فرد روی مصرف طولانی‌مدت یا در معرض مسمومیت با مقادیر بالای دارو قرار دارد، افزایش می‌یابد.

نیاز فرد بالغ به روی در روز ۱۶ میلی گرم است ولی در افراد بیمار روزانه باید ۲۲۰ میلی گرم سولفات روی تجویز شود. در ترمیم زخم پوست، بدن نیاز مبرم به روی دارد. تجویز پمادهای روی در بهبود زخم موثر است. امروزه به جای کپسول سولفات روی از سیترات و گلوکو نات روی استفاده می شود که مزیت بیشتری نسبت به کپسول سولفات روی دارد.

 به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، روی نقش بسیار ضروری در مراحل تولید مثل دارد. شیر مادران تنها منبع روی برای شیرخواران است. اگر چه به تدریج غلظت این عنصر در شیر مادر کمتر می شود. ولی این امر نباید باعث پیدایش کمبود روی در طفل شود.

زینک سولفات – ZINC SULFATE
 
 
  نام فارسى  زینک سولفات 
 
  نام انگلیسى  ZINC SULFATE 
 
  نام تجارى دارو  Zinc 220 
 
  گروه دارویى  تأمین‌کننده روى 

اشکال‌ دارویی سولفات‌ روی‌:

Capsule: 220 mg
 
  مکانیسم اثر  براى ترمیم کافى و تکامل استخوانى و مفصل (روى %۲۳) مورد نیاز است. 

مکانیسم‌ اثر سولفات‌ روی:

روی‌ برای‌ حفظ ساختمان‌اسیدهای‌ نوکلئیک‌، پروتئین‌ها و غشاهای‌سلولی‌ ضروری‌ است‌. به‌علاوه‌، رشدطبیعی‌ و تقسیم‌ سلولی‌، ترمیم‌ بافتی‌، بلوغ‌جنسی‌ و دستگاه‌ تولید مثل‌، عادت‌ به‌تاریکی‌ و دید در شب‌، التیام‌ زخمها، دفاع‌ایمنی‌ بدن‌، ادراک‌ چشایی‌ و احتمالا بویایی‌از اعمال‌ فیزیولوژیک‌ وابسته‌ به‌ روی‌می‌باشند.

فارماکوکینتیک سولفات‌ روی‌:

جذب‌ نمک‌های‌ روی‌ ازمجرای‌ گوارش‌ ناچیز می‌باشد. تقریبا۲۰-۳۰ درصد از روی‌ موجود در رژیم‌غذایی‌ از طریق‌ دوازدهه‌ و ایلئوم‌ جذب‌می‌شود. این‌ عنصر اساسا در گلبولهای‌قرمز و سفید و همچنین‌ در عضلات‌،استخوان‌ها، پوست‌، کلیه‌ها، کبد،لوزالمعده‌، شبکیه‌ و پروستات‌ ذخیره‌می‌شود. راه‌ اصلی‌ دفع‌ روی‌ (تقریبا ۹۰درصد) از طریق‌ مدفوع‌ است‌ و میزان‌ کمی‌نیز از راه‌ ادرار و عرق‌ دفع‌ می‌شود.
 

موارد مصرف‌:

موارد مصرف  جلوگیرى از کمبود روی، آرتریت روماتوئید، آکنه آکرودرماتیت آنتروپاتیکا، ویلسون .  سولفات‌ روی‌ به‌عنوان‌مکمل‌ در پیشگیری‌ و درمان‌ کمبود روی‌مصرف‌ می‌شود.

نیاز به‌ این‌ ماده‌ معدنی‌در حالاتی‌ از قبیل‌ سوختگی‌ها، سیروزکبدی‌، دیابت‌، بی‌اشتهایی‌، گاسترکتومی‌،اختلالات‌ ژنتیکی‌، نوزادان‌ نارس‌،عفونت‌های‌ مزمن‌، بیماریهای‌ روده‌،بیماری‌ لوزالمعده‌، بیماری‌ کلیوی‌،اختلالات‌ پوستی‌، استرس‌ و ضربه‌ ممکن‌است‌ افزایش‌ یابد.
   
 

 میزان مصرف  مکمل غذائی، آکرودرماتیت آنتروپاتیکا:
بالغین: خوراکى ۲۲۰ـ۲۰۰ mg سه بار در روز.
کودکان: خوراکى ۳/۰ mg/kg/day
ویلسون:
بالغین: ۲۰۰ـ۱۰۰ mg روزانه خوراکی. 
 
 

 توضیحات دارو  عوارض جانبی:
گوارشی: تهوع، استفراغ، دل‌پیچه، سوزش سردل، تشکیل زخم.
مقدار مصرف بیش از حد: اسهال، راش، دهیدراتاسیون، بی‌قراری.

احتیاطات:

در حاملگى (در گروه A قرار دارد) بااحتیاط مصرف شود.

ملاحظات پرستاری:
پیگیرى آزمایشگاهی:
ـ سطح روى در طى درمان.
توصیه‌ها:
ـ براى کاهش دل‌آشوبه دارو را با غذا مصرف کنید. از مصرف لبنیات خوددارى کنید.
ارزیابى بالینی:
پاسخ‌درمانی: از بین رفتن کمبود روی.

آموزش به بیمار و خانواده:
ـ براى اینکه دارو مؤثر باشد باید به مدت دو ماه داده شود.
ـ در صورت رخ دادن تهوع، استفراغ، راش، استفراغ شدید و بی‌قرارى فوراً گزارش دهید.  
 
 

هشدارها:

۱ ـ در صورتی‌ که‌ بیمار دچارکمبود مس‌ باشد، مصرف‌ روی‌ ممکن‌ است‌کمبود مس‌ را تشدید کرده‌ یا سطح‌ سرمی‌آن‌ را کاهش‌ دهد.

عوارض‌ جانبی سولفات‌ روی‌: مصرف‌ مقادیر زیاد داروندرتا ممکن‌ است‌ باعث‌ بروز مشکلات‌گوارشی‌ به‌ویژه‌ اشکال‌ در هضم‌ و درداپی‌گاستریک‌، تهوع‌ و مشکلات‌هماتولوژیک‌ شود.

تداخل‌های‌ دارویی‌ سولفات‌ روی: مقادیر زیاد روی‌ ممکن‌است‌ جذب‌ مس‌ از طریق‌ روده‌ را مختل‌نماید. نمکهای‌ روی‌ ممکن‌ است‌ جذب‌تتراسیکلین‌ها را از طریق‌ ایجاد شلاتهای‌غیرمحلول‌ کاهش‌ دهند. از اینرو فاصله‌زمانی‌ حداقل‌ ۲ ساعت‌ بین‌ تجویزمکمل‌های‌ روی‌ و تتراسیکلین‌ها ضروری‌می‌باشد.

نکات‌ قابل‌ توصیه‌: ۱ ـ دارو حداقل‌ یکساعت‌قبل‌ یا دو ساعت‌ پس‌ از غذا (مگر درصورت‌ تحریک‌ گوارشی‌) مصرف‌ شود.

۲ ـ در صورت‌ لزوم‌ می‌توان‌ محتویات‌کپسول‌ را روی‌ غذای‌ سرد ریخته‌ ومصرف‌ کرد.

۳ ـ از مصرف‌ غذاهای‌ حاوی‌ کلسیم‌، فسفرو فیتات‌ با این‌ دارو باید خودداری‌ گردد.

۴ ـ در صورت‌ ایجاد تهوع‌، اسهال‌، بثورات‌پوستی‌، استفراغ‌ شدید، از دست‌ رفتن‌ آب‌بدن‌ و بیقراری‌، مقدار مصرف‌ دارو بایدکاهش‌ یافته‌ یا تا کنترل‌ علایم‌ فوق‌ مصرف‌نشود.

* مقدار مصرف سولفات‌ روی‌:

به‌عنوان‌ مکمل‌ غذایی‌ روزانه‌۲۵-۵۰ میلی‌گرم‌ روی‌ (۱۱۰-۲۲۰میلی‌گرم‌ سولفات‌ روی‌) مصرف‌ می‌شود.در درمان‌ کمبود روی‌ ابتدا تا mg/day 75روی‌ (درمان‌ کوتاه‌ مدت‌) تجویز می‌شود وسپس‌برحسب‌ پاسخ‌ بیمار مقدار مصرف‌دارو کاهش‌ می‌یابد.

آشنایی با استروئید های آنابولیک و عوارض آنها

استروئید های آنابولیک رده ای از دارو ها هستند مشتمل بر هورمون مردانه تستوسترون و گروهی از تستوسترون های صناعی که در مقادیر مختلف برای بدنسازی و افزایش حجم عضلات بکار می روند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  این داروها در زمینه های مختلف پزشکی هم چون درمان بیماری های عضلانی خاص، بعضی کم خونی ها، بیماری ایدز، سرطان پیشرفته پستان و پوکی استخوان مصرف می شوند.   یکی از دلایل استفاده نادرست از استروئیدها، بهبود مهارت های ورزشی است. استفاده نادرست از استروئیدها، در میان بدن سازان رقابت جو، بسیار معمول است. میزان استفاده نادرست در میان سایر ورزشکاران، بسته به نوع ورزش متفاوت است.

دلیل دیگر استفاده نادرست از استروئیدها، افزایش دادن اندازه ماهیچه ها یا کاهش دادن چربی بدن است. افرادی که به این دلایل از استروئید ها استفاده می کنند، اغلب به نوعی بیماری رفتاری دچارند که درآن مردان با وجودی که مقدار زیادی ماهیچه دارند، تصور می کنند ماهیچه اندکی دارند وضعیف هستند و زنان با وجودی که لاغر هستند، تصور می کنند بسیار چاق هستند.

● نام های رایج :

Dianabole / Virilon / Android / Sutonon / Durabolin / Nandrolone

● ساختمان شیمیایی :

استروئیدهای آنابولیک موادی مصنوعی هستند که ساختمان شیمیایی آنها شبیه هورمون های جنسی مردانه (آندروژن ها) است و به این خاطر نقش های زیستی این هورمون ها را تقلید می کنند.

آنها رشد ماهیچه های اسکلتی (اثرات آنابولیک) و نمو خصوصیات جنسی مردانه (اثرات آندروژنی) را تقویت می کنند و اثراتی دیگری نیز دارند. بنابراین ، واژه « استروئیدهای آنابولیک آندروژنیک » نام مناسب تری برای این ترکیبات است.به هرحال، استفاده از واژه استروئیدهای آنابولیک مرسوم شده است.

● مکمل های استروئیدی چیست

مکمل هایی مانند دی هیدرواپی اندرسترون(DHEA) و اندروستن دیون (آندرو) می توانند در بدن به تستوسترون (هورمون جنسی مردانه) یا ترکیبات همانند آن تبدیل شوند. از این رو، برخی عقیده دارند که آنها اثر آنابولیک دارند و از آنها استفاده می کنند.

اما اینکه چنین تبدیلی، تستوسترون کافی را برای رشد ماهیچه ها فراهم می کند یا خود این ترکیبات رشد ماهیچه ها را تقویت می کنند،

روشن نیست. در مورد اثرهای جانبی این ترکیبات نیز اطلاعات اندکی در دست است. به هر حال اگر مقدار زیادی از این ترکیبات مصرف شود به طوری که سطح تستوسترون در بدن افزایش چشمگیری پیدا کند، این مواد نیز همانند استروئیدهای آنابولیک اثرهای جانبی خواهند داشت.

● تاریخچه :
استروئیدهای آنابولیک در دهه ۱۹۳۰ میلادی جهت درمان کم کاری غدد جنسی مردان ساخته شدند. در این بیماری بیضه ها به مقدار کافی تستسوسترون (مهم ترین هورمون جنسی مردان) تولید نمی کنند. در نتیجه رشد ونمو واعمال جنسی بیمار مختل می شود. کاربرد اصلی این مواد در پزشکی، درمان به تأخیر افتادن بلوغ ، بعضی انواع ناتوانی جنسی و تخفیف ضعف و تحلیل بدن طی عفونت HIV (ویروس ایدز) و بیماری های دیگر است.

در دهه ۱۹۳۰ میلادی دانشمندان دریافتند استروئیدهای آنابولیک می توانند رشد ماهیچه های اسکلتی را در جانوران آزمایشگاهی تقویت کنند. پس از این کشف، نخست وزنه برداران و بدن سازان و سپس ورزشکاران سایر رشته های ورزشی از این ترکیبات استفاده کردند. به این ترتیب، استفاده نادرست از استروئیدها چنان در میان ورزشکاران شایع شد که بر نتایج مسابقات تأثیر گذاشت. تاکنون بیش از ۱۰۰ نوع استروئید آنابولیک تولید شده است. در جدول زیر ترکیباتی که بطور معمول استفاده می شوند نام برده شده است .

● چگونگی مصرف استروئیدهای آنابولیک :

برخی استروئیدهای آنابولیک به صورت خوراکی، برخی به صورت تزریق درون ماهیچه یی و برخی نیز به صورت ژل و کرم (که روی پوست مالیده می شوند) مصرف می شوند. از آنجا که استفاده کنندگان از این استروئیدها معتقدند اثری که مصرف چند استروئید مختلف بر اندازه ماهیچه ها دارد،

از مصرف جداگانه آنها بیشتر است، به طور معمول از دو یا چند استروئید آنابولیک مختلف استفاده می کنند و از مخلوطی از استروئیدهای خوراکی، تزریقی و پمادهای پوستی بهره می گیرند.

مقداری که مصرف می شود ممکن است ۱۰ تا ۱۰۰ برابر از مقداری که برای اهداف پزشکی تجویز می شود، بیشتر باشد. مصرف کنندگان استروئیدهای آنابولیک اغلب مقدار مصرف خود را طی یک دوره ۶ تا ۱۲ هفته یی افزایش می دهند. آنها در آغاز دوره از مقدار اندکی استفاده می کنند و به کندی مقدار مصرف را بالامی برند. در نیمه دوم دوره، این مقدار به کندی کاهش داده می شود تا به صفر برسد.

گاهی در ادامه این دوره، دوره دیگری را پی می گیرند که در آن شخص بدون استفاده از دارو به ورزش خود ادامه می دهد. آنان معتقدند این شیوه،

امکان میزان شدن بدن با مقدار بالای استروئیدها را فراهم می سازد، اما این باورها هنوز به صورت علمی بررسی نشده اند.

خوراکی و تزریق داخل عضلانی

● آثار ناشی از مصرف :
آثار جسمانی : کلفت شدن صدا، رویش موی مردانه بر سطح بدن، تاس شدن سر، جوش های چرکی، بسته شدن زودرس صفحات رشدی استخوانی و در نتیجه کوتاهی قد و کاهش تولید اسپرم. ب ه دلیل تغییر در میزان چربی های مفید و افزایش خطر عوارض قلبی ناشی از آن نیز خطرناک هستند . انفارکتوس قلبی، بزرگ شدن قلب، اثرات کبدی و یرقان، تومورهای خوش خیم و بدخیم کبد، سرطان پروستات، کوچک شدن حجم بیضه ها، بزرگ شدن پستان ، قاعدگی نامنظم و اختلال در خواب.
آثار روانی :تحریک پذیری، خشونت، شیدایی، افسردگی، هذیان های بدبینی و بزرگ منشی
عوارض در زنان اکثراًغیر قابل بازگشت است .
● استروئیدهای آنابولیک چه اثراتی بر سلامتی دارند؟

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، استفاده نادرست از استروئیدهای آنابولیک با اثرات جانبی متنوعی ارتباط دارند. بعضی از این اثرات از نظر ظاهری ناخوشایند هستند، مانند آکنه (التهاب موضعی پوست که به ظهور جوش یا زخم هایی بر پوست می انجامد) ونمو پستان ها در مردان . بعضی زندگی مصرف کننده را به خطر می انجامد، مانند حملات قلبی وسرطان کبد. بیشتر این اثرات در صورت توقف مصرف دارو برگشت پذیرند، اما بعضی از آنها پایدار ودایمی هستند.

۱) اثر بردستگاه هورمونی

استفاده نادرست از استروئیدهای آنابولیک در تولید عادی هورمون ها اخلال ایجاد می کند و باعث تغییرات برگشت پذیر و برگشت ناپذیر می شود. تغییرات برگشت پذیر عبارتند از: کاهش تولید اسپرم وتحلیل رفتن بیضه ها.

تغییرات برگشت ناپذیر عبارتند از: ریزش مو و بزرگ شدن پستان ها. در یک مطالعه روی مردان بدن ساز مشخص شد که بیش از نیمی از آنان به تحلیل بیضه ها و بقیه به بزرگ شدن پستان ها دچار هستند. محققان معتقدند، بزرگ شدن پستان ها به علت به هم خوردن تعادل عادی هورمون ها ، رخ می دهد.

استروئیدهای آنابولیک در زنان باعث مرد نمایی می شود. اندازه پستان ها وچربی بدن کاهش می یابد، پوست زمخت وکلفت می شود. کلیتوریس بزرگ می شود و صدا کلفت و مردانه می شود. همچنین، با وجود ریزش موی سر، رشد بیش از اندازه مو در بخش های دیگر بدن دیده می شود. در صورت ادامه مصرف استروئیدهای آنابولیک، بعضی از این اثرات برگشت ناپذیر می شود.

۲) دستگاه اسکلتی

افزایش مقدار تستوسترون و دیگر هورمون های جنسی که در دوران بلوغ صورت می گیرد باعث جهشی عادی در رشد می شود. پس از آن، وقتی این هورمون ها به مقدار معینی رسیدند، باعث توقف رشد استخوان ها می شوند. در این حالت این فرد به بیشترین حد ارتفاع خود می رسد و پس از آن رشد طولی بیشتری نخواهد داشت. وقتی استروئیدهای آنابولیک نادرست استفاده شوند، مقدار هورمون جنسی بالا می رود که باعث توقف رشد استخوان ها پیش از زمان عادی می شود.

۳) دستگاه گردش خوش

استفاده نادرست از استروئیدهای آنابولیک با بیماری قلبی عروقی از جمله حمله قلبی وسکته حتی در ورزشکاران جوان (زیر ۳۰ سال) مرتبط است. این مواد با تغییر میزان لیپوپروتئین ها که کلسترول را در خون جابجا می کنند، به این مشکلات می انجامند.

استروئیدها، بخصوص نوع خوراکی آنها، میزان لیپوپروتئین کم چگال (LDL) را افزایش ومیزان لیپوپروتین پرچگال (HDL) را کاهش می دهند. LDL بالا و HDL پایین خطر آتروسکلروز را افزایش می دهد. در این عارضه ، مواد چرب درون سرخرگ ها رسوب می کنند وجریان خون را با مشکل رو به رو می سازند. اگر خون کافی به قلب نرسد، شخص ممکن است به حمله قلبی و اگر خون کافی به مغز نرسد، به سکته مغزی دچار شود.

استروئیدها خطر شکل گیری لخته را در رگ های خونی افزایش می دهند. این امر می تواند باعث اختلال در جریان خون وآسیب ماهیچه قلب شود. در نتیجه ، قلب خون را بخوبی پمپ نمی کند

۴) کبد

مصرف استروئیدهای آنابولیک با سرطان کبد وشکل گیری کیست های پر از خون در این اندام ارتباط دارد. پاره شدن این کیست ها باعث خونریزی داخلی می شود.

۵) پوست

آکنه (التهاب موضعی پوست که با جوش های صورت همراه است) کیست ها وپوست وموی چرب از عوارض استفاده نادرست از استروئیدهای آنابولیک است.

۶) عفونت

بسیاری از کسانی که استروئیدهای آنابولیک تزریقی مصرف می کنند، از سرنگ های غیر استریل استفاده می کنند یا آن ها را به صورت اشتراکی به کار می برند.به علاوه بعضی از این مواد به طور غیر قانونی و در شرایط غیر استریل تهیه می شوند. این عوامل خطر عفونت های ویروسی مانند ایدز و هپاتیت را افزایش می دهد. به علاوه عفونت های باکتریایی که می توانند باعث التهاب جدار داخلی قلب و درد وتورم در محل تزریق شوند، ممکن است به وجود آید

● استروئیدهای آنابولیک چه اثراتی بر رفتار دارند؟

برخی گزارش کرده اند استروئیدهای آنابولیک، بخصوص در مقادیر بالا، تندخویی وستیزه جویی را تشدید می کنند. بعضی از مصرف کنندگان این مواد گفته اند که آنان اعمال تهاجمی (مانند برخورد فیزیکی ، سرقت مسلحانه یا استفاده از زور برای به دست آوردن چیزی) مرتکب شده اند. برخی نیز گزارش کرده اند به اعمالی مانند دزدی از فروشگاه ها وتخریب دارایی های دیگران دست زده اند. این افراد گفته اند هنگام مصرف استروئیدهای آنابولیک به این گونه اعمال ترغیب می شوند.

بعضی محققان معتقدند استروئیدهای آنابولیک نمی توانند به طور مستقیم در این اعمال دخیل باشند و چون مدتی است تحقیقات پزشکی به ارتباط بین استروئیدها و ستیزه جویی معطوف شده است، این افراد این ارتباط را بهانه ای برای سلب مسؤولیت از خود در قبال این گونه اعمال قرار داده اند.

یک راه برای پی بردن به درست یا نادرست بودن این دوعقیده متفاوت، این است که به گروهی از داوطلبان به مدت چند روز یا چند هفته مقدار زیادی استروئید آنابولیک داد و سپس وضعیت رفتاری آنان را با گروه شاهد مقایسه کرد.تاکنون چهار مطالعه از این نوع انجام شده است. در سه مطالعه مشخص شد که استروئیدهای آنابولیک در مقادیر بالا تندخویی وستیزه جویی را تشدید می کنند، اما در یک مطالعه چنین اثری مشاهده نشد . از این رو، برخی از محققان اظهار داشته اند برخی استروئیدها و نه همه آنها باعث تشدید تند خویی وستیزه جویی می شوند.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، اثرات رفتاری دیگری که برای استروئیدهای آنابولیک گزارش شده است عبارتند از : سرخوشی ،افزایش انرژی ،تحریک جنسی، نوسانات روحی ، آشفتگی روحی ، فراموشکاری وگیجی.
به هرحال ، هنوز مشخص نیست که استروئیدهای آنابولیک تا چه اندازه ای در اختلالات رفتاری واعمال خشونت آمیز مؤثرند.

●  دوره ردیابی استروئید های آنابولیک در خون :

دوره ردیابی زمانی است که تا سپری شدن مدت فوق از پایان مصرف داروی مذکورهنوزبتوان مصرف دارو یا دوپینگ ورزشکار را تشخیص داد پس از سپری شدن زم ان فوق , برای هر نوع استروئید دیگر نگرانی برای انجام آزمایشات دوپینگ برای ورزشکار وجود ندارد .

استروئید ها توسط کمپانی های گوناگون دارو سازی در سراسر دنیا با تنوع نام های تجاری مختلف تولید میشوند ولی جوهره تمامی آنها یک ماده میباشد و فرقی بین آنها وجود ندارد مثلا ناندرلون دکانوات در ایران با اسم اصلی آن و در کشور های اروپایی با نام دکادیورابولین و درکشورهای امریکای جنوبی مثل مکزیک با نام لارابولین و … تولید میگردد تمامی این استروئید ها همان ناندرلون دکانوات میباشند که با نام های تجاری مختلف در دسترس ورزشکاران قراردارند .

البته باید این نکته را فراموش نکرد که کیفیت دارو ها با هم بسیار متفاوت است مثلا دکا هلندی کجا و ناندرلون ایرانی که البته دارو هایی با کیفیت کمتر به علت نقایص احتمالی درساختار برخی از ترکیبات شیمیایی و یا عدم کیفیت مواد اولیه ساخت دارواصلا با هم قابل مقایسه نبوده و در اکثر موارد عوارض جانبی بیشتری را به ورزشکاران تحمیل میکند .

●  چگونه کمک کنیم :

درصد نامشخصی از مصرف کنندگان استروئید های آنابولیک به این داروها معتاد می شوند وعلارغم مشکلات فیزیکی ، اثرات منفی بر روابط اجتماعی یا عصبی بودن وستیزه جویی ، به مصرف آنها ادامه می دهند. آنان هنگام ترک این مواد به نوسانات روحی،خستگی، بی قراری، کاهش اشتها، بی خوابی،کاهش اشتیاق جنسی و افزایش میل به استفاده از استروئیدها دچار می شوند .

افسردگی خطرناک ترین عارضه ترک این مواد است، زیرا گاهی به خودکشی منجر می شود. این افراد باید زیر نظر متخصصان درمان شوند، زیرا بعضی از نشانه های افسردگی سال ها پس از قطع مصرف این داروها باقی می مانند.

•  مهمترین عامل بهبودی ، کاهش یا قطع مصرف است .
•  از آنجا که علائم انرژی زا و شادی بخش این دارو ها پس از چند هفته یا چند ماه و در همراهی با ورزش شدید بارز می شود، خطر ی از بابت آثار فوری موادی هم چون تریاک و هروئین را ندارند.
•  به دلیل بروز افسردگی و خطر خود کشی مراقبت دائم لازم است. در صورت بروز علائم افسردگی شدید ارجاع به روانپزشک توصیه می شود.

مسمومیت ها

سال 1970 با تصویب این قانون که سموم و مواد خطرناک در ظروفی که کودکان قادر به باز کردن درب آن نباشند ، تولید گردد ، بروز مسمومیت کودکان ، کاهش قابل توجه ای یافته است. علی رغم این آمار ها ، باز هم خطر مسمومیت در کودکان زیر 6  سال بالاست . کودکان با مواد مختلف مسموم می شوند ، گرچه مواد خانگی مسمومیت های شدید ایجاد نمی کنند .

علت 90% از مسمومیت ها در دسترس بودن سموم خانگی برای کودکان می باشد . شایعترین موادی که منجر به مسمومیت کودکان می شوند به شرح زیر می باشند :

   -محصولات آرایشی و بهداشتی ( عطر ، ادوکلن ، محلول پس از اصلاح )

   -محصولات شوینده ( سفید کننده های حاوی هیدروکلراید و مواد ضد عفونی کننده )

   - مسکن ها ( استامینوفن ، ایبوپروفن )

   - گیاهان ( محرک های غیر سمّی دستگاه گوارش ، اگزالات ها )

 - اجسام خارجی ، اسباب بازی ها و اشیاء ریز

خصوصیا ت تکاملی بچه های کوچک ، آن ها را در معرض خطر مسمومیت قرار می دهد . شیر خواران و کودکان نوپا ، سعی می کنند با چشیدن ، محیط اطراف خود را کشف کنند و از آنجا که حس چشایی در این سن ، کمتر تکامل یافته است ممکن است خیی از مواد غیر قابل خوردن را بخورند . علاوه بر این نوپایان و خرد سالان در حال تکامل حسی  خودکفایی و استقلال هستند و همین رفتار کنجکاوانه آن ها را معرض خطر قرار می دهد . تقلید مخصوصاً توام با کمبود آگاهی از خطر ، محرک قوی برای این کودکان محسوب می شود .

مداخلات برای خوردن سموم

رفع آلودگی از معده :

درمان کودکانی که به طور حاد اقدام به مصرف سموم کرده اند ، اخیراً با توجه به اینکه شواهدی دال بر مفید بودن عملیات سم زادایی معدی به عنوان یک راهکار روتین درمانی ، به دست نیامده است ، دستخوش تغییراتی شده است . در مسمومیت ها ، تحریک به استفرا غ و شستشوی معده با توجه به خطراتی که دارد توصیه نمی گردد .

استفاده تکنیک های سم زدایی معده ، به زمان مصرف سم ، مقدار مصرف ، ترکیب و مواد آن و احتمال بیماری زایی و مرگ و میر ناشی از آن سم ، بستگی دارد .

انواع شایع مسمومیت در کودکان

اسید یا قلیاهای قوی : مواد شوینده توالت ، دستشویی و گاز پاک کن ها  - پودر های ماشین ظرف شویی  - باتریها –شیشه پاک کن ها – مواد تمیز کننده دندان – سفید کننده ها

تظاهرات بالینی :  درد سوزشی شدید در دهان ، حلق و معده – سفیدی و تورم غشاء مخاطی ، ادم لب ها و زبان و حلق – استفراغ شدید همراه با خون آبریزش و عدم توانایی تمیز کردن ترشحات – علائم شوک – اضطراب و بیقراری .

توضیحات : سفید کننده های خانگی که خورده می شوند به ندرت سبب بروز عوارض جدی می شوند . مایعات بیشتر از مواد حبّه ای ایجاد مشکل می کنند .

درمان : تحریک به استفراغ ممنوع است . آب یا شیر رقیق به کودک بدهید ( حداکثر تا 120ml ) . سعی نکنید از مواد خنثی کننده استفاده کنید . زیرا خنثی سازی منجر به واکنش اگزوترمیک شده و سوختگی های شیمیایی شدید ایجاد می کند . – راه هوایی را باز نگه دارید مسکّن تجویزکنید . – کودک نباید هیچ چیز بخورد . – برای درمان تنگی مری ممکن است جراحی اتساعی لازم باشد .

هیدروکربن ها : کازولین  ، نفت چراغ ، روغن های معدنی ( موجود در پولیش مبلمان  ) ، گاز فندک ، تربانتین ، تینر نقاشی .

تظاهرات بالینی :  اوغ زدن ، چوکینگ و سرفه – تحوع و استفراغ – اختلال حسی مثل خواب آلودگی – ضعف – نشانه های تنفسی درگیری ریه ها – تندی تنفس ،سیانوز-توکشیدگی عضلات بین دنده ای و فک زدن .

توضیحات : خطر فوری، اسپیراسیون است( حتی مقدار کمی اسپیراسیون موجب برونشیت و پنومونی شیمیایی میشود ).

درمان : تحریک به استفراغ ممنوع است . رفع آلودگی و شستشویی معده حتی وقتی هیدروکربن مصرف شده حاوی مواد حشره کش و فلزات سنگین باشد هنوز مورد بحث و جدل قرار دارد ، اگر به لحاظ شرایط خطرناک بیمار ، نیاز به شستشوی معده وجود دارد ، به دلیل بالا بودن خطر اسپیراسیون باید قبل از شستشو ، یک لوله تراشه کاف دار برای کودک قرار داده شود .

درمان نشانه ای پنومونی شیمیایی شامل اکسیژن با رطوبت بالا ، آب رسانی بدن و آنتی بیوتیک برای عفونت ثانویه می باشد.

استامینوفن :

-        تظاهرات بالینی : در 4 مرحله باعث مسمومیت می شود :

1)   مرحله اولیه ( 4-2 ساعت پس از مصرف ) : تهوع ، استفراغ ، تعریق ، و رنگ پریدگی

2)   دوران کمون (36-24 ساعت ) :بیمار نسبتاًبهبود می یابد

3)   درگیری کبدی ( ممکن است 7 روز طول بکشد یا دائماً با بیمار باشد ): درد در سمت راست بالای شکم ، زردی ، گیجی و خواب آلودگی و اختلالات  پرستاری

4)   بهبودی تدریجی برای بیمارانی که از مرحله کبدی جان سالم بدر می برند

توضیحات : استامینوفن در مقوله مسمومیت دارویی کودکان ، مهمترین داروست . علت مسمومیت به طور اولیه ، خوردن استامینوفن به طور حاد می باشد .

دوز سمی در کودکان 150mg/kg یا بیشتر است .  مسمومیت ناشی از مصرف مزمن دارو ، نادر است  اما ممکن است بادوز 150mg/kg/day یا دو برابر حداکثر دوز توصیه شده درمانی (90mg/kg/day )برای چندین روز اتفاق بیافتد . مسمومیت در بچه با اختلال عملکرد کبدی همراه است .  والدین برای اجتناب از مصرف دوز اضافی دارو ، باید با پزشک مشورت کرده و یا بروشور دارویی را به دقت مطالعه نمایند .

درمان : آنتی دوت N – استیل سیستئین  (NAC ) معمولاً از طریق خوراکی تجویز می گردد . اما به علت بوی بد آن باید با آبمیوه یا سودا مخلوط شود . این دارو در یک دوز حداکثر و به دنبال آن 17 دوز نگهدانده تجویز می شود .ممکن است وریدی هم مصرف شود اما تحقیق در مورد آن ادامه دارد .

آسپیرین :

تظاهرات بالینی :

-        مسمومیت حاد : تهوع و استفراغ ، اختلال در جهت یابی ، دهیدراتاسیون ، تعریق ، افزایش تهویه ، تب ، کاهش حجم ادرار ، وزوز گوش ، اغماء و تشنج .

-        مسمومیت مزمن :شروه تدریجی علائم فوق ، دهیدراتاسیون ، اغماء و تشنج در موارد شدید  ، تمایل به خونریزی .

توضیحات : علت مسمومیت ممکن است مصرف حاد دارو باشد ( مشمومیت شدید با 300-500mg/kg اتفاق می افتد ) .

همچنین مصارف مزمن ( بیش از 100mg/kg/day به مدت دو روز یا بیشتر ) میتواند خطرناکتر از موارد حاد باشد . زمان رسیدن سالیسیلات سرم به اوج مقدار خود، متغیر است و به نوع ،سپیرین بستگی دارد .

درمان :

برای مسمومیت شدید، کودک بستری می شود . در صورت وخیم بودن شرایط، از تحریک استفراغ،شستشوی معدهو شارکول فعال شده استفاده می شود .- شستشوی معدهغلظت ASA را کاهش نمی دهد .  شارکولفعال شده در ابتدای مسمومیت با ASA اهمیت دارد .-برای درمان اسیدوز متابولیک از ترانسفوزیون بیکربنات سدیم استفاده می شود .  همچنین برای افزایش دفع ادرار، و قلیایی کردن آن مفید است . مراقب باشدی که خطر اضفه حجم مایعات و ادم ریوی وجود دارد. – برای هیپر ترمی ، سرد کردن خارجی بدن لازم است – داروهای ضد تشنج تجویز کنید . – در موارد تضعیفتنفس از اکسیژن و تهویه استفاده کنید.-برای خونریزی ، ویتامین K تجویز کنید – در موارد شدید ممکن است همودیالیز لازم با شد .

آهن : مکمل های آهن یا ویتامین های حاوی آهن

تظاهرات بالینی : در 5 مرحله اتفاق می افتد :

1)مرحله اولیه ( 6-5/0 ساعت پس از مصرف) : استفراغ ، استفراغ خونی ، اسهال ، مدفوع خونی ، درد معده .

2)کمون ( 12-2 ساعت ) : بیمار علائم بهبودی را ظاهر می کند .

3)مسمومیت سیستمیک ( 24-4 ساعت ) :اسیدوز متابولیک ، تب ، هیپرگلیسمی ، خونریزی ، شوک و مرگ .

4) آسیب کبدی ( 96-48 ساعت ) : تشنج و اغماء .

5) به ندرت ممکن است تنگی پیلور ، ظرف 5-2 هفته اتفاق بیفتد .

توضیحات : فاکتور های مربوط به دفعات مسمومیت با آهن

-                    قابلیت دسترسی کودک به آهن

-                    عدم آگاهی والدین درباره ء میمومیت با آهن

-                    نگهداری مقادیرزیاد آهن در ظروف واحد

-                    تشبیه قرص های آهن به آب نبات ( خطای والدین )

دوز سمی بستگی به مقدار آهن موجود در نمک آن دارد ( سولفات ، گلوکونات ، فومارات ) که از 33-20% متغیر است . مصرف 60mg / kg  خطرناک است .

درمان : برای دوز های سمی خطرناک  ، در صورت نبود استفراغ ممکن است شستشوی معده به خارج شدن قرص های باقیمانده کمک کند. – در مسمومیت های شدید تخلیه درمانی با دفروکسامین انجام می شود .-اگر دفروکسامین وریدی به سرعت تجویز شود ممکن است باعث هیپوتانسیون ، برافروختکی صورت بثورات جلدی ، کهیر ، تاکی کاردی و شوک شود . در این صورت ، انفوزیون را متوقف کرده و خط وریدی را با نرمال سالین ادامه دهید و به پزشک اطلاع دهید .

گیاهان :

-        علائم بالینی : بستگی به نوع گیاه خورده شده دارد .-ممکن است موجب تحریک موضعی حلق و دهان و یا کل لوله گوارش بشود . – ممکن است باعث بروز نشانه های تنفسی ، کلیوی و CNS شود . – تماس جلدی ممکن است باعث درماتیت شود

توضیحات : گیاهان بیشتر به صورت خوراکی باعث مسمومیت می شوند .-آنها مشکلات جدی ایجاد نمی کنند گرچه بعضی ازگیاهان ممکن است سم مهلک داشته با شند.- بعضی ها فقط باعث چوکینگ و علائم آلرژی می شوند .

درمان : پوست و چشم ها را شستشو دهید . مراقبت حمایتی لازم را انجام دهید .

شارکول فعال شده :

شارکول فعال شده یک پودر سیاه رنگ بی بو و بی طعم است که محتویات معده رابه خود جذب کرده و یک ترکیب پایدار تشکیل می دهد . استفاده از شارکول فعال ممکن است سه نوع عوارض ایجاد کند که نیاز به احتیاط بیشتر  را مطرح می کند : آسپیراسیون ( معمولاً در کسانی که رفلکس اوغ زدن آنها مختل می باشد  )،یبوست  یا انسداد روده و عدم تعادل الکترولیت ها به علت مصرف ملین ها همراه با شارکول . انجمن سم شناسی آمریکا و مراکز مسمومیت اروپا اعلام کرده اند که نباید از دوز واحد شارکول فعال شده به عنوان درمان روتین در تمام مسمومیت ها استفاده شود . محققین در یافته اند که مصرف شارکول در بهبود برآیند های بالینی مسمومین ، تاثیری ندارد و از هر 5 کودکی که در بخش اورژانس تحت درمان با شارکول قرار می گیرند ، یکی از آنها بر اثر استفراغ ، آن را بالا می آورد . سابقه قبلی استفراغ یا استفاده از لوله ی بینی – معدی برای تجئیز شارکول ، خطر استفرراغ را افزایش می دهد .

شارکول فعال شده ( بدون سوربیتول ) ممکن است در چندین دوز برای کاهش جذب سیستمیک اکثر سموم ( حتی بعضی دارو های وریدی ) به کار برود .

 پس از جذب ، قسمتی از ماده ی سمی در اثر انشار فعال ، مجدداً وارد لوله گوارش می شود  زیرا غلظت ماده سمی در روده کمتر از غلظت آن در خون است . جذب سم به وسیله شارکول ، اختلاف غلظت لازم برای برای تداوم این مکانیسم را حفظ می کند . از بستنی ، شیر و شیرشکلات استفاده نمی شود زیرا ممکن است توان جذبی شارکول فعال شده را کاهش دهند . بهترین ماده مورد استفاده سودای غذایی است .

مسهل ها :

ممکن است برای تحریک تخلیه روده هاو در نتیجه کاهش جذب سیستمیک سم ، از ملین هایی نظیر سوربیتول ، سیترات منیزیوم یا سولفات منیزیوم استفاده شود . اما اثرات مفید این مسهل ها به اثبات نرسیده اند . علاوه بر این مقادیر زیاد بعضی از مسهل ها نظیر سوربیتول می تواند می تواند موجب کم آبی شدید بدن در شیرخواران شود . استفاده از مسهل ها ، مورد بحث و تبادل نظر متخصصین قرار دارد .

ایپکـا Ipecac : آکادمی کودکان آمریکا ، استفاده از شربت ایپکا در منزل را  برای درمان مسمومیت ها توصیه نمی کند . یکی از دلایل آن ، تعداد زیاد دارو هایی است که نباید در مصرف آن ها ، کودک را وادار به استفراغ نمود . داروهایی نظیر بلوکه کننده های کانال کلسیم و بنزودیازپین ها ، یا بطور ناگهانی نشانه های اختلال را ایجاد می کنند ( سداسیون ، تشنج و اغماء ) و یا واکنش واگی ناشی از رفلکس گگ را تشدید کرده و سبب برادیکاردی شدید می شوند . در این شرایط استفراغ کنترل نشده می تواند خطرناک باشد . مشکل دیگر در ارتباط با سهولت دسترسی به ایپکا  و مصرف بی رویه ی آن برای بیماران مبتلا به بی اشتهایی عصبی و کودکان مسموم می باشد .

ضد سم ها ( آنتی دوت ها ) :

در تعداد معدودی  از مسمومیت ها آنتی دوت اختصاصی برای خنثی کردن سم وجود دارد . این صد سم ها بسیار موثر بوده و باید در بخش های اورژانس در دسترس باشند . آنتی دوت های موجود در بخش اورژانس باید به طور منظم چک شوند و تاریخ انقصاء آنها مورد توجه قرار بگیرد . رایج ترین آنتی دوت ها عبارتند از : NAC برای مسمومیت با استامینوفن ، اکسیژن برای استنشاق گاز منوکسید کربن (CO ) ، نالوکسان برای اوردوز مخدر ها ، فل.مازنیل برای بنزویازپین ها و میدازولام ، immune fab دیگوکسین برای مسمومیت با دیژیتال ها و آنتی ونین برای نیش حیوانات . استفاده از آنتی دوت ، نیاز به سم زدایی معده را از بین نمی برد .