آیا واقعا قصد تکثیر بال پیتون خود را دارید؟ این سوالی است که یک تازه کار شاید هرگز به آن فکر نکرده باشد. دلایل مختلفی وجود دارد که میتواند تصمیم شما را برای تکثیر این حیوان تغییر دهد.اولین سوالی که در این مورد مطرح میشود این است که آیا فروشگاهی را برای به فروش رساندن فرزندانی که متولد میشوند سراغ دارید؟ اگر این امکان را ندارید به احتمال قریب به یقین به سرعت از غذا دادن به دهان های کوچک این نوزادان و تمیز کردن محل زندگی آنها خسته خواهید شد. سوال دوم این است که آیا تجهیزات، محل زندگی و غذای کافی را برای نوزادان متولد شده خواهید داشت؟ در صورتی که همه چیز به درستی پیش برود با داشتن ۶ بچه مار، شما باید هفته ای شش عدد بچه موش صحرایی را برای آنها تهیه کنید.در این سن به دلیل ضعیف بودن بچه ها و عدم تسلط کاملا آنها بر روی بدن، نمیتوانید از طعمه های بزرگتری برای آنها استفاده کنید. درصورتی که رژیم غذایی مناسبی برای آنها فراهم نشود این نوزادان رشد مناسبی نخواهند داشت. این عدد درواقع تعداد زیادی است و شما باید پیش از اقدام به تکثیر مارهای خود با فروشگاه حیوانات خانگی محل زندگی تان، برای تامین این تعداد بچه موش هماهنگی لازم را انجام دهید تا در طول این مدت بتوانید غذای لازم برای بچه مارها را فراهم کنید. سوال سوم اینجاست که آیا شما آماده هستید که ریسک و خطر حاصل از این کار را برای بال پیتون خود بخرید؟ زاد و ولد بال پیتون ها چندان بی خطر نیست. در بعضی از موارد خاص که البته کمتر رخ میدهد ممکن است در هنگام معارفه مارها، یکی از مارها دیگری را بخورد. دایستوسیا (Dystocia) (که اغلب به نام «چسبندگی تخم» از آن نام برده میشود) یکی از مشکلاتی است که به طور معمولا پیش می آید و نیاز به خدمات درمانی و دامپزشکی گران قیمتی دارد. یکی دیگر از مشکلات عمومی در هنگام زاد و ولد این است که پوست بدن حیوان ماده به شکلی عجیب و باور نکردنی خشک میشود. اگر این مشکل به سرعت رفع نشود میتواند به شدت موجب ضعف حیوان ماده و حتی مرگ او بر اثر شدت بیماری ها کلیوی شود. بررسی مارهای نر و ماده قبل از معرفی آنها به یکدیگر امری کاملا الزامی است زیرا به محض اینکه دو مار در کنار هم قرار بگیرند عوامل بیماری زا میتوانند به سرعت منتقل شوند. این مورد در مارها بسیار محتمل است که حامل باکتری ها یا انگل هایی باشند و حتی تا سال ها نشانه هایی از خود را بروز ندهند و کاملا سالم به نظر آیند. ممکن است به محض رودر رویی دو مار، این عوامل از یکی به دیگری منتقل شود و مار دوم از نظر بدنی توانایی مقابله با آن را نداشته باشد و به سرعت بیمار شود و یا حتی بمیرد. ما در اینجا تصمیم نداریم بگوییم که از تکثیر بال پیتون خود منصرف شوید و فقط میگوییم که از مشکلاتی که میتواند به همراه داشته باشد مطلع باشید. اگر همچنان تصمیم به تکثیر آنها را دارید پس ادامه متن را مطالعه کنید.   تقویم وقایع در این قسمت ما سعی داریم رخدادهایی را که در این فرآیند رخ میدهد به ترتیب وقوع، عنوان کنیم تا خوانندگان بتوانند خود را به طور نسبی برای اتفاقاتی که قرار است رخ دهد آماده کنند و شرایط مناسب را فراهم آورند. تکثیر بال پیتون ها کاری نیست که بتوانید در یک روز آن را انجام دهید و برای این کار نیاز به یک سال کامل زمان دارید. این مارها در طبیعت یک سال زمان صرف آمادگی برای این عمل میکنند و شما نیز باید همین مقدار زمان را صرف این عمل کنید. به یاد داشته باشید که زمان هایی که در اینجا ذکر شده میتواند تغییراتی داشته باشد و بسته به دمای داخل محفظه و شرایط محیطی دیگر، میتواند این زمان ها متفاوت باشد. بال پیتون ها در این زمینه بدنام هستند که در هر زمان که احساس کنند زمان مناسبی است در همان زمان اقدام به جفتگیری میکنند، بنابراین شما باید همواره از نظر ذهنی، آماده و گوش به زنگ باشید که در همان زمان این اتفاق رخ دهد. البته بیشتر جفتگیری هایی که در بال پیتون ها انجام میشود در حوالی زمان هایی است که در این مقاله بیان شده است.    دسامبر، ژانویه، فوریه هم اکنون بال پیتون های ما در حال گذراندن شرایط و دمای عادی هستند و کم کم به ماه دسامبر نزدیک میشویم که پرورش دهنده ها این زمان را فصل جفتگیری می نامند. درحقیقت در این زمان بال پیتون ها شروع به انجام منظم مقاربت جنسی می کنند. درواقع این فقط آماده سازی و تدارکی برای جفتگیری است و این مارها منتظر زمانی میشوند که دمای هوا تا حدی گرم تر شود. در این زمان توجه خاصی به آنها داشته باشید. مناطق خشک و سرد و بی آب میتواند موجب بروز مشکلاتی شود. در این مدت همواره باید ظرف آبی برای پوست اندازی احتمالی در دسترس آنها باشد. در مواردی که آب و هوا خشک باشد در بسیاری از ساعات بال پیتون ها را در حال خیساندن خود در آب می بینید. بسیاری از مارها در این مقطع ممکن است در مورد غذادهی کمی حالت تدافعی داشته باشند و حتی بی میلی به غذا از خود نشان دهند. البته مارهای ماده در این مقطع تا حدی نیز حالت تهاجمی به خود می گیرند. اما مارهای نر در این زمان از نظر خوراک به طور نامنظمی غذا میخورند به شکلی که به عنوان مثال برای یک هفته غذای خود را میخورند و برای هفته بعد از آن، از خوردن غذا اجتناب میکنند. البته اینها تجاربی است که تیم ما در این مدت داشته است. در طی این سه ماه پیاپی، باید مار ماده را به طور منظم با نرهای مختلف درون یک محفظه قرار دهید. در هر دو روز می بایست که مار نر دیگری را به او معرفی کنید. البته میتوانید با برقراری یک نسبت صحیح، از مارهای نر چند بار در ملاقات های مختلف استفاده کنید اما باید توجه داشته باشید که نباید تعداد مارهای نر به ماده از نسبت یک به سه و با نهایتا نسبت یک به چهار، بیشتر باشد، یعنی هر مار نر نهایتا هر ۶ الی ۸ روز یک بار در کنار پیتون ماده قرار گیرد. در این مدت باید همچنان با غذا دادن منظم به مار ادامه دهید اما توصیه میشود که در این فصول گرم از طعمه های کوچکتر استفاده کنید. البته ممکن است در این مدت با مقاومت مارهای نر در برابر غذا خوردن و تمایل بیشتر آنها به جفتگیری با ماده ها مواجه شوید که امری طبیعی است. فراهم کردن شرایط مناسب برای مارها در این زمان به باروری آنها کمک چشمگیری خواهد کرد.     مارچ، آوریل، می، جون، جولای اینجا درواقع مرحله ای است که کار اصلی شروع می شود. در این زمان باید دمای محیط زندگی مارها را به حالت طبیعی بازگرداند. در این مرحله، ملاقات ها و مقاربت های جنسی بین نر و ماده کاملا حالت جدی به خود می گیرد و نرها به شکل خاص و عجیبی در برابر غذا خوردن مقاومت نشان داده و در مقابل تمایل عجیبی به برقراری رابطه با ماده ها نشان می دهند. در این زمان باید به طور جدی سعی در خوراندن غذا به همه مارها کنید.     ما در تجربیات تیم خود به این شکل عمل کردیم که ماده ها را در محفظه محل زندگی بال پیتون های نر قرار دادیم، اما شما می توانید برعکس این عمل را انجام دهید و این فقط روشی بوده که ما تمایل به انجام آن داشته ایم. اگر همه چیز درست پیش برود باید از اولین لحظه برخورد، پیتون نر فورا تمایل به حیوان ماده را از خود نشان دهد و فقط در بعضی لحظات که پیتون ماده بر روی بدن او به نرمی حرکت میکند اندکی توقف کند. هرزمان که حیوان نر احساس کند پیتون ماده برای باروری کاملا آماده است اشتیاق بیشتری برای نزدیک شدن به او نشان می دهد. روش معاشقه بال پیتون ها به این ترتیب است که حیوان نر، چانه خود را به انتهای بدن ماده می ساید و به سمت سر او حرکت میکند. این درواقع یک مقدمه چینی برای عمل جفتگیری است. مقاربت این پیتون ها کاملا مبتنی بر حس لامسه آنها و ساییدن بدن است. در این تصویر میتوانید چگونگی مقاربت این حیوانات را ببینید که بال پیتون ماده به طور موفقیت آمیز با جفت خود در حال جفتگیری است. (Fig 1) همانطور که در تصویر می بینید، پیتون نر به وسیله قرار دادن دم خود در زیر دم حیوان ماده، بدن او را از زمین بلند میکند. نرهایی که تجربه این عمل را داشته باشند (مانند نری که در تصویر می بینید) چنبره اصلی بدن خود را بالای بدن حیوان ماده قرار میدهند تا بتوانند او را در حین جفتگیری کاملا در اختیار داشته باشند و به درستی و به صورت کامل، عمل مقاربت را انجام دهند.     درصورتی که همه چیز درست به نظر می آمد نگاهی نزدیکتر بیاندازید تا مطمئن شوید که این عمل به درستی در حال وقوع است. درصورتی که همه چیز به درستی در حال انجام باشد، شما باید بتوانید زایده ای که معمولا در بال پیتون ها به رنگ زرد است را در این میان به سهولت ببینید. (این زایده در زیر بدن نمایان میشود.) پس از مشخص شدن این که کدام مار نر با ماده شما جفتگیری میکند، می بایست حداقل هفته ای یک یا دو بار این دو مار را در کنار هم قرار دهید تا زمانی که مار ماده باردار شود. در صورتی که مار ماده باردار شود مار نر از ادامه کار دست می کشد اما همواره باید خودتان از این بابت مطمئن شوید که مار ماده باردار است. یکی از سوالات عمومی که در VMS از سوی عموم مردم در خصوص تکثیر بال پیتون ها مطرح میشود این است که پس از باردار شدن ماده ها، مطمئن شویم که این اتفاق رخ داده است؟ پاسخ به این سوال کار چندان دشواری نیست اما ما به شما توصیه میکنیم برای اطمینان از اینکه این عمل به طور کامل صورت گرفته است می توانید مجددا جفت را با هم تنها بگذارید. حال اگر پیتون ماده با پیتون نر شروع به آمیزش کرد به چه معنی است؟ اگر آمیزش نکرد به چه معناست؟ این علم شباهتی به علم ساخت موشک و علوم فضایی ندارد. در برخی از بال پیتون ها ماده بسیار سخت است که بخواهید این امر را تشخیص دهید و حتی ممکن است یک ماده باردار مجددا با نر دیگری ارتباط برقرار کند. بسیاری از پرورش دهندگان، تمرکز خود را بر روی آزمایشات تشخیص تخمک گذاری معطوف میکنند. در این صورت میتوان به سادگی این امر را تشخیص داد و در صورتی که این آزمایش صورت نگیرد به سادگی امکان وقوع اشتباه وجود دارد. در این دوره مار ماده باید به بزرگترین اندازه از رات ها (موش های صحرایی) تغذیه شود، اما حقیقت این است که معمولا پیتون های ماده در این زمان علاقه ای به خوردن غذا از خود نشان نمی دهند. تجربه تیمی ما نشان دهنده این است که هرگز عمل آمیزش جنسی پیش از تخمک گذاری صورت نمی گیرد، و در صورتی که این اتفاق رخ دهد نیز به باروری منجر نخواهد شد. بنابراین همواره در زمان مشخصی باید به دنبال یافتن نکته خاصی در این مورد بود. غددی که این سبب رشد تخمک ها در بدن پیتون ماده میشود فقط یک بار در طول سال فعال هستند و اگر در این زمان جفتگیری صورت نگیرد تا سال آینده این عمل انجام نخواهد شد. ما در پروژه های جفتگیری تیم خود از دستگاهی مافوق صوت برای تشخیص زمان تخمک گذاری این مارها استفاده کردیم تا در صورت وقوع، به سرعت از این اتفاق مطلع شویم. ما با متخصصان زیادی روبه رو شده ایم که این روش را نیز چندان بی خطا نمی دانند و به ما نیز این امر را ثابت کرده اند. آنها فقط روش حسی و لامسه ای را روش صحیحی می دانند : مارها را در کنار هم قرار دهید. این مارها در طبیعت بدون استفاده از دستگاه های مافوق صوت توانسته اند هزاران سال تولید مثل کنند و به حیات خود ادامه دهند. بنابراین در این مورد به حس این حیوانات اعتماد کنید.  بیشتر ماده ها در دو هفته پایانی ماه می بر روی تخم های خود می خوابند (تخم میگذارند)، اما تعدادی از آنها نیز این کار را در ماه جولای انجام می دهند. به دلیلی که هنوز برای ما و دانشمندان مشخص نیست، بال پیتون های ماده در دو مقطع از سال بر روی تخم های خود می خوابند. به خاطر داشته باشید که معمولا بال پیتون ها از برنامه ای که شما در ذهن دارید خروج میکنند و ممکن است زودتر(مثلا در آوریل) یا دیرتر (مثلا در ماه جولای) اقدام به تخمگذاری کنند. حمل تخم ها در بدن مارهای بال پیتون معمولا نیاز به تشخیص دارد اما روش هایی نیز برای این کار وجود دارد : اولین نشانه، این است که نیمی از بدن پیتون ماده بر روی زمین حالت سنگینی خاصی پیدا می کند. این نکته کاملا قابل رویت است که بدن پیتون ماده دارای برجستگی خاصی در قسمت ستون فقرات میشود. دلیل این امر کنار زدن ماهیچه های عضلانی بدن حیوان ماده در اثر تولید تخم ها در بدن اوست که این نشانه در مارهای خانگی که در اسارت متولد می شوند بیشتر در قسمت گودی بدن قابل رویت است.در تصویر زیر (Fig3) شما می توانید بال پیتونی به رنگ «پاستل» را مشاهده کنید که یک ساعت پس از این عکس تخمگذاری کرده است. در این تصویر کاملا مشخص است که برآمدگی و تورم خاصی به اندازه ۱ الی ۲ اینچ در قسمت های نزدیک به محل خروج بدن حیوان قابل مشاهده است. در بال پیتون های سفید و «آلبینو» شما حتی میتوانید برجستگی پوسته تخم را از روی بدن حیوان کاملا مشاهده کنید.  گاهی اوقات مارهایی که در شکم خود تخم دارند ممکن است تا مدتی به هیچ وجه استراحت نکنند و فقط به دنبال محلی برای تخمگذاری بگردند. پس در این مواقع بهترین کار این است که چنین محلی را در اختیار آنها قرار دهید. میتوانید یک جعبه با اندازه متوسط که به وسیله خزه های «اسفاگنوم» (sphagnum) پوشیده و مرطوب شده باشد برای او فراهم کنید. سعی کنید از آب اضافی برای مرطوب کردن این محیط استفاده نکنید. این محل باید فقط به ملایمت مرطوب شود. خزه هایی که رنگ قهوه تیره و مایب به سیاه دارند معمولا به خوبی می توانند رطوبت این محیط را تامین کنند. در این زمان اگر شما سعی در لمس کردن مار ماده داشته باشید او به درون جعبه خود میخزد و اجازه لمس کردن را به شما نخواهد داد. در بسیاری از موارد برای تیم ما این اتفاق افتاده است که ماده ها در زمانی که در کنار یک نر هستند اقدام به تخم گذاری کرده اند. معمولا بعد از تخمگذاری، ماده ها توجه خاصی به تخم ها و نگهداری از آنها دارند. (Fig4) تصویر fig4 یک روز صبح از ماری که به تازگی تخمگذاری را انجام داده گرفته شده است. (این تصویر زمانی گرفته شده که هنوز آخرین تخم، حالت مرطوب و خیس دارد و قسمت زایدی که کلاچ نام دارد به تازگی از بدن مار ماده جدا شده است.) اگر با دقت بیشتری به این عکس نگاه کنید خواهید دید که این مار فقط به دور تخم های خود حلقه نزده است، بلکه در میان حلقه او، جفت او را که یک بال پیتون موجاوه (Mojave) است نیز خواهید دید.  ممکن است بال پیتون شما به هیچ وجه از باکسی که برایش تدارک می بینید استفاده نکند. در این خصوص هم میتوانیم برای شما توصیه هایی داشته باشیم اما اجازه دهید این توصیه ها را در بخشی دیگر مطرح کنیم. در این بخش فقط به این حد از توضیح بسنده میکنیم که سعی کنید اندازه این باکس برای ورود مار به اندازه کافی بزرگ باشد و به حد کافی خزه در درون آن قرار داده باشید. احتمالا بهترین توصیه در اینگونه موارد این است که «کاری را که میگویم انجام دهید، نه اینکه کاری را که انجام میدهم.» اگر همه چیز به درستی پیش برود و شما تمام مراحل بیان شده را طی کرده باشید باید یکی از همین روزها که در جعبه را باز می کنید با پیتون خود رو به رو شوید که بر روی تخم های خود خوابیده است. به آرامی و با دقت تمام، مادر را از تخم ها جدا کنید و سعی کنید بهترین مکان را برای این تخم ها بیابید. معمولا بیشتر پرورش دهندگان قسمت بالایی تخم ها را علامتگذاری میکنند تا مجددا توسط مادر خورده نشوند. این اتفاق ممکن است در اثر ازدیاد تخم ها گاهی رخ دهد. البته ممکن است در صورتی که تصمیم به جدا کردن مادر از تخم هایش بگیرید با مقاومت او مواجه شوید. من یک بار توسط یک مار ماده به همین ترتیب گاز گرفته شدم که برای دفاع از تخم های خود، حتی به بدن من آویزان شد ! مرحله بعد این است که باید تخم ها را در ماشین پرورش (ماشین جوجه کشی) قرار دهید و منتظر تولد آنها شوید. (این دستگاه را باید از قبل تهیه کرده باشید.) در این زمان باید محل زندگی پیتون ماده را کاملا بشویید و خود مادر را در رقیقی سبکی از آب و صابون که شستشو دهید تا کاملا تمیز شود. این عمل درواقع برای تمیز شدن محیط صورت نمی گیرد و دلیل اصلی این کار این است که آثاری که از تخمگذاری مار بر جای مانده است کاملا پاک شود تا مار ماده بتواند این اتفاق را سریعتر فراموش کند و مجددا غذا خوردن طبیعی خود را از سر بگیرد. در صورتی که این کار انجام نگیرد معمولا پیتون ماده، به جای تخم های خود از ظرف آب و یا محل خواب خود مراقبت کند و تا هفته ها در اثر گیج شدن از این اتفاق، نتواند به درستی غذا بخورد. باید اذعان کرد که مطالب زیادی در خصوص مرحله پرورش و نگهداری تخم ها (جوجه کشی) بیان شده است. در حقیقت انجام صحیح این مرحله، تقریبا مانند این است که یک سال تمام اتومبیل خود را تمیز نگاه دارید. این مرحله فقط نیاز به رطوبت و دمای مناسب برای سلامت تخم ها دارد. دمای متوسط برای نگهداری تخم ها بین ۸۸ تا۹۲ درجه فارنهایت (بین ۳۱ تا ۳۳ درجه سانتیگراد) است اما میتواند بسته به شرایط تا حدی کم یا زیاد شود. در تجربیات تیم ما دیده شده که در دمای بین ۷۸ الی ۹۰ درجه فارنهایت (۲۵ الی ۳۲ درجه سانتیگراد) نیز تخم ها معمولا سالم می مانند. حتی تخم ها در دمای۶۵ درجه فارنهایت (۲۵ درجه سانتیگراد) حداقل به مدت ۱۲ ساعت سالم بمانند. به همین دلیل است که بیشتر پرورش دهندگان، دما را عامل مهمی در این پروسه نمی دانند. درواقع تحقیقات اخیر نشان داده است که تغییرات دمایی نه تنها به ضرر تخم ها نخواهد بود بلکه در قویتر شدن نوزادان نیز تاثیر خواهد داشت. ما در این مرحله برای نگهداری تخم ها از یک مخلوط آب و مواد گیاهی استفاده کرده ایم. این ترکیب را می توانید از فروشگاه های گل و گیاه تهیه کنید. توجه داشته باشید که نیازی به حجم زیاد آب در این ترکیب نیست. هرگز برای این کار از اضافه کردن هر مایعی به جز آب، خودداری کنید. ماده گیاهی را ابتدا به خوبی بفشارید و سپس به میزان لازم آب را به آن اضافه کنید. این ترکیب را درون یک جعبه کفش کاملا تمیز یا تپرور (Tupperware) حمل غذا که به خوب شسته شده باشد بریزید و تخم ها را درون آن قرار دهید و هیچ روزنه و تهویه ای برای این محفظه در نظر نگیرید. در این مدت هفته ای یک بار درپوش این محفظه را بردارید تا هوا عوض شود و بتوانید از سلامت و عدم فساد تخم ها اطمینان حاصل کنید. یک سری تخم کامل که سالم باشد باید مانند تصویر زیر (Fig6) به نظر آید.      این تخم ها باید کاملا تمیز و سفید باشند و پوستی کاملا صاف و صیقلی داشته باشند. گاهی اوقات تخم ها ممکن است تا حدی به هم چسبیده باشند. شاید وجود نقطه های قهوه ای بر روی تخم ها در این عکس شما یا هر پرورش دهنده تازه کار دیگر را بسیار نگران کند اما این موضوع طبیعی است و این نقص های کوچک نباید ذهن شما را چندان مشغول سازد. در این تصویر یکی از تخم ها بارور نیست و یکی دیگر که متمایل به رنگ زرد است به اندازه تخم های دیگر خشک نشده و هنوز تا حدی مرطوب است. گاهی اوقات تخم های به هم چسبیده، ممکن است به سلامت تخم های دیگر نباشند. درصورتی که به سلامت هر یک از تخم ها شک کردید به سرعت آن را از تخم های سالم جدا کنید تا این مشکل به تخم های دیگر سرایت نکند. از جا به جا کردن بی مورد تخم های پرهیز کنید زیرا ممکن است موجب بدفرم شدن یا خراب شدن تخم ها شود. برخی از پرورش دهندگان معتقدند که هرگز نباید تخم ها را از مادر جدا کرد و روش طبیعی را موثرتر از استفاده دستگاه می دانند. در محیط غیرطبیعی، تخم ها مصونیت های طبیعی را ندارند و البته در محیط طبیعی، مار ماده می تواند تخم های ناسالم را تشخیص دهد و آنها را جدا کند. خود من به شخصه گیاهان قارچی را دیدم که تخم ها را به کلی فاسد می کنند، پس چرا باید این تخم ها از مادرشان جدا کرد؟   یک نکته اضافی : ممکن است مار ماده به دور تخم های خود چنبره زده باشد، اما یک یا دو تا از آنها را درون حلقه خود قرار نداده باشد. این تخم ها را اصطلاحا خارج از رده (roll-outs) می نامند. این تخم ها به دلایل مختلف بارور نشده اند و به همین دلیل مار ماده آنها را در کنار تخم های دیگر نگاه نمی دارد. اما بهتر است شما برای احتیاط بیشتر این تخم ها را در دستگاه جوجه کشی قرار دهید تا از کمترین احتمالات تولد نیز صرف نظر نکرده باشید.    آگوست، سپتامبر، اکتبر، نوامبر در این زمان بیشتر ماده ها تقریبا تمام تخم های خود را گذاشته اند و منتظر تولد بچه هایشان هستند. یک یا دو روز پس از تخمگذاری، ماده ها مجددا به روند طبیعی تغذیه خود بازخواهند گشت. باز هم توصیه میکنیم که در این مرحله غذاهای کوچکتری برای تغذیه به پیتون ماده بدهید. در این مرحله مار ماده باید وزن از دست رفته بدن را جبران کند و برای بازیابی حالت پوست خود، احتمالا آماده پوست اندازی دیگری شود. این مرحله ای است که در آن، ماده ها واقعا آماده چاق شدن میشوند. در این مرحله بال پیتون ها به طرز شگفت انگیزی به غذا خوردن علاقه نشان می دهند. اگر به مار نر هفته ای یک بار غذا می دهید باید برای مار ماده هر سه یا چهار روز یک بار یک وعده غذایی نه چندان بزرگ فراهم کنید. ما با استفاده از همین حجم غذا توانستیم تخمگذاری های موفقی داشته باشیم. اگر زمان هایی که مار شما داشت، از تقویم ما اندکی جلوتر بود، باید بدانید که چاق شدن او نیز زودتر صورت می گیرد. بنابراین برای غذا دادن به او تا زمان تنظیم شدن با تقویم بالا، صبر نکنید و غذای او را آماده کنید.  معمولا اکثر ماده ها به سرعت به فرم و وزن مطلوب و حالت سابق می رسند. سرعت عمل بدن مار در انجام این کار همواره من را شگفت زده کرده است. در این مقطع در صورتی که میزان دفع ماده ها زیاد شد نگران نباشید. این فصل زمانی است که ماده ها وزن بدن خود را به حدی می رسانند که برای جفتگیری سال آینده از نظر فیزیکی آماده باشند. اگر هریک از مارهای ماده به سرعت به وزن ایده آل نرسید، حتما این حیوان را تحت مراقبت و کنترل داشته باشید تا دچار عوارض بعدی نشود.  نگهداری از مار گارتر (Garter Snake)مارهای گارتر  که نام علمی آنها «تامنوفیس» (Thamnophis) است یکی از معمولی ترین انواع مارها به شمار میروند. آنها در مناطق وسیعی زندگی میکنند و احتمالا نخستین مارهایی بودند که توسط پسر بچه ها دیده و گرفته شدند. با وجود تفاوت زیاد در انواع مختلف مارهای گارتر، طرح کلی روی بدن آنها عموما به صورت خطوطی روی یک سطح ساده و یا پس زمینه مورب است. گاهی بدن این مارها به رنگ های روشن و با خطوط ظریفی دیده میشود، حتی گاهی در مقیاس های مختلف ممکن است خطوط قرمز روشن و یا زرد روی بدن آنها وجود داشته باشد. همچنین بعضی از آنها دارای ترکیب رنگ نسبتا تندی هستند که از ترکیب حالات دیگر به وجود می آید. مارهای گارتر در اسارت بین ۳ الی ۱۰ سال عمر میکنند و معمولا اندازه بزرگی ندارند. این مارها معمولا تا سه فوت (نزدیک به یک متر) طول خواهند داشت و دارای کمر بسیار باریکی هستند.  مارهای گارتر در زمان شکار بیشتر وابسته به حس بینایی، شنوایی (شامل حسی که لرزش ها را حس میکند)، چشایی، بویایی و حس دیگری هستند که به وسیله عضوی از بدن آنها به نام «جاکوبسون» (Jaocbson) که در سقف دهان آنها قرار دارد دریافت میشود. این مارها بسیار چابک و سریع هستند که همین ویژگی باعث میشود که اغلب بتوانند در شکار طعمه های خود موفق باشند. آنها معمولا در ساعات خنکی هوا، یعنی صبح زود یا بعد از ظهر و اوایل غروب در محدوده قلمرو خود به دنبال طعمه میگردند.   درمجموع گونه «تامنوسیس» (که مارهای گارتر هم از جمله آنها هستند) در انتخاب و شکار طعمه شان بسیار فرصت طلبانه عمل میکنند و این یکی از عوامل افزایش جمعیت آنها و تصرف مناطق وسیعی توسط این موجودات زیرک است. اطلاع از نوع و گونه مار گارتری که تصمیم به نگهداری از آن دارید یکی از مهم ترین عواملی است که میتواند به شما در شناخت و سپس تهیه ملزومات ضروری زندگی او در اسارت کمک کند. رژیم غذایی گارترهای وحشی معمولا بسیار متنوع است. سبد غذایی آنها از بی مهرگان تا مهره داران جوان نظیر دوزیستان و همچنین پرندگان و پستانداران را شمال میشود. بعضی از انواع مارهای گارتر ممکن است از نظر رژیم غذایی با انواع دیگر متفاوت باشند که این امر میتواند نشات گرفته از دو عامل باشد. یکی از این عوامل این است که امکان دارد نوع خاصی از غذا در دسترس این حیوان نباشد و دلیل دیگر، ناتوانی بعضی از انواع مارهای گارتر در شکار کردن بعضی از طعمه هاست. به عنوان مثال مارهای گارتر آبزی (مثلا گونه تامنوفیس کوچی) (Thamnophis Couchi) از زالوها، ماهی های کوچک (آب شیرین)، حلزون های آبی، بی مهرگان آبزی دیگر، لارو دوزیستان و قورباغه ها و سمندرهای کوچک تغذیه میکنند. گارترهای بزرگتر (مانند تامنوفیس کویچی گیگاس) (Thamnophis Couchi Gigas) میتوانند پرندگان آبگیرها را نیز به دام بیندازند. معمولا پس از گیر انداختن طعمه، این مارها به یک باره طعمه را می بلعند. برای بلعیدن طعمه هایی که اندازه بزرگتری دارند معمولا مارها سعی میکنند طعمه را با استفاده از اهرم کردن یک سنگ بزرگ و سنگین و به وسیله باز کردن دهان خود در اطراف بدن طعمه، قورت بدهند. به ندرت ممکن است مارهای گارتر طعمه خود را با فشار دادن (منقبض کردن بدنشان) بکشند و به جای آن معمولا در ابتدا طعمه را بی حس یا خفه میکنند و سپس آن را میخورند.    این مارها به دلیل اندازه کوچک بدن، به سرعت دمای بدن خود را از دست میدهند و درمقابل این دما میتواند به سرعت افزایش یابد. همانند بیشتر خزندگان، مارهای گارتر نیز با آفتاب گرفتن در معرض نور خورشید بدن شان را گرم میکنند. این کار میتواند روی یک تکه سنگ و یا چوبی که بر روی آب معلق باشد انجام شود. گارترها میتوانند در آبهایی با دمایی بین ۶۰ الی ۹۳ درجه فارنهایت (۱۶ الی ۳۴ درجه سانتیگراد) زندگی کنند. آنها اغلب میکوشند دمای بدن خود را بین ۷۲الی ۸۸ درجه فارنهایت (۲۲ الی ۳۲ درجه سانتیگراد) و در بهترین وضعیت در دمای ۸۴ الی ۸۶ درجه فارنهایت (۲۹ الی ۳۰ درجه سانتیگراد) ثابت نگاه دارند.    خواب زمستانی بسیاری از مارهای گارتر در فصل زمستان براثر سرما و کاهش دمای بدن به خواب زمستانی فرو میروند. غالبا این دوره خواب نیاز به تحریک توسط جفت دارد. مارهای گارتر متعلق به قسمت شمالی، به عنوان مثال گارترهای پهلو قرمز (T. Sirtalis Parietalis) که تا قسمت هایی از کشورکانادا نیز زندگی میکنند، برای مدتی که میخواهند در خواب زمستانی روند به پناهگاه سال گذشته خود که ممکن است فاصله زیادی با آنجا داشته باشند میروند تا در همان مکان سال گذشته به خواب فرو روند. آنها ممکن است حتی مسافت هایی تا ۳٫۵ کیلومتر را برای رسیدن به محل خواب زمستانی خود طی کنند. معمولا در این مکان که مخصوص خواب زمستانی است صدها مار گارتر دیگر نیز در کنار یکدیگر جمع میشوند تا زمستان را در کنار هم سپری کنند و برای جفتگیری در فصل بهار نیز به یکدیگر دسترسی داشته باشند. در طول فصل زمستان، در خوابگاه زمستانی هرگز دما کمتر از ۳ یا ۴ درجه سانتیگراد (۳۷ الی ۳۹ درجه فارنهایت) نخواهد بود و این دما برای مدت حدود ۶ هفته اقامت مارها مناسب است. در این مدت با شرایط فوق آنها دچار مشکل جدی از نظر کاهش وزن و سلامتی نخواهند شد. یکی از راههایی که مارهای گارتر را قادر میسازد تا بتوانند فصل زمستان را در خواب بگذرانند این است که در تابستان معمولا به قدری غذا میخورند که بدن آنها دچار مقداری اضافه وزن شوند.   زمانی که موسم بهار نزدیک میشود، دمای خوابگاه مارها برای مدت یک یا دو هفته تا حدی افزایش می یابد. در این مدت مارها کم کم از خواب بیدار میشوند و به بیرون از پناهگاه هجوم میبرند، البته در طول مدت شب مجددا به خوابگاه باز میگردند تا از سرمای شب های نخست بهاری که بر روی سطح زمین است در امان باشند. این اتحاد و کمک بین این حیوانات سبب میشود که بتوانند از یخبندان زمستان در امان بمانند.     تکثیر مارهای گارتر نر، پس از بیداری از خواب زمستانی، پیش از ماده ها واکنش های جنسی از خود بروز میدهند و این واکنش ها به حدی است که تمام ماده ها پیش از ترک کردن کامل خوابگاه، جفتگیری خواهند کرد. جالب اینجاست که اگر یک ماده جوان که هنوز آمادگی جفتگیری ندارد در فصل پاییز جفتگیری کرده باشد بدن او به صورت خودکار، اسپرم هارا تا فصل بهار نگه میدارد و پس از آن عمل لقاح درون بدن مار ماده انجام میشود. اگر جفتگیری فصل بهار با موفقیت انجام شود، در این صورت اسپرم های فصل پاییز مجددا فعال میشوند. گاهی اوقات اجتماعات زمستانی این مارها به وسیله ی انسان ها تشکیل میشود اما متاسفانه این عمل غالبا به دلایلی شکست میخورد یا مشکل ساز میشود. یکی از این دلایل این است که تعادل طبیعی بین تعداد ماده ها و نرها، در اجتماعات دست ساز بشر وجود ندارد و همین باعث دگرگونی حالت ژن ها و همینطور جمعیت میشود. درنتیجه، نسل بعدی بالقوه ضعیف میشود و شانس زنده ماندن کمتری خواهند داشت. مارهای گارتر کاملا زنده زا هستند و معمولا در اواخر تابستان بچه های خود را به دنیا می آورند. (معمولا در ماه های آگوست و سپتامبر و یا نهایتا اکتبر) تعداد متوسط بچه ها در مارهای گارتر ۲۳ عدد در هر زایمان است. (معمولا تعداد بچه ها بین ۱۰ تا ۳۰ عدد است و بالاترین رکوردهای ثبت شده نیز بین ۶۰ تا ۸۵ عدد بوده است.) اندازه متوسط گارترهای تازه متولد شده ۲۳٫۵ سانتی متر است. تاکنون کوچکترین نوزاد ثبت شده ۱۳ سانتی متر و بزرگترین نوزاد ثبت شده نیز ۲۶سانتی متر طول داشته اند. بچه ها بلافاصله پس از تولد، مستقل میشوند و میتوانند از همان لحظه به تنهایی زندگی کنند. حتی مارهای جوان نیز از همین سن به دنبال شکار میروند تا بتوانند حرف خود را افزایش دهند و بدن خود را برای مدت خواب زمستانی آماده کنند. معمولا این مارهای جوان از کرم های خاکی، بی مهرگان و ماهی ها تغذیه میکنند. آنها به شکلی باورنکردنی حالتی تهاجمی دارند و میتوانند طعمه هایی را که برای آنها بزرگ محسوب میشوند به راحتی بخورند. در طول این مدت آنها نابودگران با استعدادی به نظر میرسند. دشمنان طبیعی و نابودی علاوه بر انسان ها طیف وسیعی از دشمنان طبیعی همواره در کمین مارهای گارتر هستند. شاه مارها (Lampropeltis Getula SSP) در میان خزندگان یکی از بزرگترین دشمنان گارترها به شمار میروند. شاه مارها گونه ای از مارها هستند که طولی بین ۲ تا ۳ برابر گارترها و عرضی تقریبا برابر با آنها دارند. آنان به راحتی مارهای گارتر را کشته و میخورند. پرندگان یکی دیگر از دشمنان طبیعی گارترها به شمار میروند. «رادرانر»ها (Road Runner) نیز میتوانند به راحتی این مارها را شکار کنند. این پرندکان به وسیله پاها و پنجه های قدرتمند خود به راحتی بسیاری از مارها را میگیرند. «باقرقره» های آمریکایی و دیگر انواع این پرندگان نیز از مارها تغذیه میکنند. آنها در حین پرواز بر فراز چمنزارها، با مشاهده هر طعمه ای، به سرعت بر روی آن فرود می آیند و آن را میگیرند. پرندگان دیگر نظیر «دم چلچله ای» ها، «شانه سیاه» ها و «می سی سی پی» ها نیز همانند شاهین ها و قرقی ها از مارهای گارتر تغذیه میکنند. یکی از استراتژی های این پرندگان برای شکار مارها این است که در حین پرواز به دنبال گارتر ها میگردند و درصورت مشاهده آنها بر روی آنان فرود می آیند و آنان را شکار میکنند.پستاندارانی که دشمنان طبیعی گارتر ها هستند در دو گروه تقسیم بندی میشوند :وحشی و خانگی.در طبیعت پستانداران اندکی هستند که از مارهای گارتر تغذیه میکنند و حتی «مانگوز» ها (Mangoose) در رژیم غذایی خود تنها بخش کوچکی را به مارها اختصاص میدهند. مینک ها (Mink) (نوعی سمور یا راسو) نیز از شکارچیان درنده خویی هستند که میتوانند به سادگی یکی مار گارتر را شکار کرده و بخورند. اسکانک ها (SKunk) (راسوهای بدبو) و صاریغ ها (Opossum) نیز در هنگام گشت و گذار برای یافتن غذا ممکن است این مارها را بخورند. گوشتخواران بزرگتری نظیر راکون ها و گورکن ها (Badger) نیز بسته به موقعیت میتوانند گارترها را گرفته و بخورند، اما معمولا این حیوانات سعی میکنند به دنبال طعمه و شکاری بروند که نسبت به زمان و انرژی مورد نیاز برای گرفتن آن، بهتر و بزرگتر باشد. گربه های خانگی در میان حیوانات بیشترین تاثیر را در تعدیل جمعیت مارهای گارتر دارند. با ورود حیواناتی نظیر رات (موش صحرایی) و خرگوش ها به مناطق محل زندگی گارتر ها و نابود شدن و مصرف شدن پوشش گیاهی این منطقه (به عنوان مخفیگاهی برای مارها) به وسیله این حیوانات، گربه های بیشتر توانستند در یافتن مارهای گارتر موفق ظاهر شوند و فقدان گربه سانان بزرگ به عنوان یک شکارچی را جبران کنند. کشتار و قتل عام مارهای گارتر و کاهش شدید جمعیت آنها توسط گربه ها، در مناطقی که انسان ها بیشتر حضور داشته اند، به وضوع قابل مشاهده است. خوک ها، مرغ و خروس ها، گوسفندان و اسب ها نیز مارهای گارتر را میکشند و این اتفاق به خصوص در مناطقی که مارهای سمی زندگی میکنند بیشتر قابل مشاهده است. البته این عمل تنها از روی غریزه انجام میشود. محفظه محل زندگی در ابتدا نکته ای که در خصوص محل زندگی گارتر ها باید بدانید این است که این محفظه باید کاملا غیر قابل فرار باشد. این مارهای باریک، همانند مارهای دیگر در فرار کردن بسیار ماهر و زیرک هستند. میتوانید از لبه ای در زیر درپوش محفظه استفاده کنید تا از فرار کردن مارها جلوگیری به عمل آید زیرا هر فضایی ممکن است آنها را دعوت به فشار دادن به وسوسه خروج کند. صرف نظر از نوع مار گارتر، تمامی مارهای گارتر نیاز دارند که ویواریوم آنها شامل محلی خشک برای خوابیدن، استراحت و آفتاب گرفتن و همچنین دارای آب برای خیساندن (Soaking) باشد. تانک های شیشه ای با درپوش های قفل دار برای این منظور به سهولت در دسترس شما هستند. تانک های چوبی مناسب که دیواره های شیشه ای دارند یا تانک های ترکیبی چوب و شیشه با درپوش ساعتگرد نیز به صورت آماده یا قابل سفارش، قابل تهیه هستند. قرار داشتن ویواریوم در ارتفاع (بر روی پایه) امری حیاتی محسوب نمیشود اما به نمای خوب ویواریوم کمک میکند.بدون در نظر گرفتن نوع تانک، همواره تهویه مناسب برای محفظه باید فراهم باشد. البته این نکته را فراموش نکنید که اگر مارهای گارتر به صورت افراطی و بیش از حد تعادل در محیط آب و اطراف آن باشند و فرصت خشک شدن کامل را به پوست خود ندهند ممکن است به بیماری های پوستی مبتلا شوند. علاوه بر این، دمای مناسبی برای محفظه باید مهیا شود و محفظه در طیف مناسبی از دما برای زندگی و آفتاب گرفتن قرار بگیرد. همواره باید نور آفتاب به صورت مستقیم در محل زندگی گارترها فراهم باشد اما هرگز نباید تانک آنها در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرد زیرا سبب ایجاد گرمای بسیار زیادی در تانک میشود. گارترها در فصول سرد سال نیاز به مراقبت بیشتری دارند و پنجره های اطراف تانک آنها باید در این زمان بسته باشد. بستر، چیدمان، دکور بسته به نظر و سلیقه شما و اصول زیبایی شناسی و احتیاجات مار، برای بستر میتوانید از مواد ساده ای مانند کاغذ روزنامه بدون چاپ، کاغذهای عادی بدون رنگ، حوله های کاغذی و کیفهای کاغذی استفاده کنید. همچنین میتوانید به عنوان بستری طبیعی تر از ترکیبی از شن استریل شده و خاک گلدان نیز استفاده کنید که مقدار کمی شاخ و برگ درختان به آن اضافه شده باشد. این ترکیب در واقع ایجاد بستری را میکند که سبک بوده و حرکت در میان آن برای مار راحت است، درضمن هر قطعه اضافی و بی مورد را میتوانید به راحتی الک کرده یا از آن جدا کنید. استفاده از تکه های بریده شده پوست درختان به عنوان بستر، بلامانع است اما نباید از خرده چوب استفاده کنید زیرا ممکن است وارد سیستم گوارش مارها شده یا سبب بروز عفونت تنفسی در آنها شود. یک حوضچه (آبگیر) حتما باید برای این مارها تدارک دیده شود و باید به اندازه ای بزرگ باشد که گارتر ها بتوانند خود را به طور کامل درون آن فرو ببرند. برای تهیه این حوضچه میتوانید از یک ظرف کم عمقیا یک گلدان پلاستیکی که ارزان قیمت است و دارای مواد سمی و ایجاد کننده عفونت نیست در زیر بستر استفاده کنید. میتوایند از حاشیه ای باریک برای این ظرف استفاده کنید تا از ریختن آب به اطراف جلوگیری شود. اگز قسمتی از بستر، خیس یا مرطوب شده باشد باید آن را به سرعت با متریال خشک تعویض کنید.اضافه کردن شاخه های درختان میتواند در ایجاد محیطی مرتفع برای قرار گرفتن گارترها و نیز ایجاد سایه و محل پنهان شدن به دکوراسیون محفظه کمک کند.با قرار دادن یک صخره داغ (برای خریدن صخره داغ میتوانید از مصالح فروش محل زندگی تان سوال کنید) دقیقا در زیر منبع نور میتوانید محیط خوب و گرمی را برای آفتاب گرفتن ایجاد کنید. قرار دادن تکه های پوست درختان، تکه های شکسته شده گلدان ها و صخره های کوچک حفره دار میتواند به طور همزمان محل جذابی برای پنهان شدن گارترها و نیز محل مناسبی برای آفتاب گرفتن آنها باشد. آبی که در محفظه قرار میدهید را به طور منظم تعویض کنید و این کار را هر زمان که خاک و گل را درون آب دیدید نیز انجام دهید. درضمن غذاها خورده نشده و نیز مدفوع مارها باید به سرعت از محفظه خارج شوند. گرمادهی تجهیزات معمولی گرمادهی میتواند برای گارتر ها نیز مورد استفاده قرار گیرد:پد حرارتی برای زیر تانک به صورت ترکیبی در کنار نوردهی گرمایی میتواند گزینه خوبی باشد. همانند دیگر خزندگان، درصورتی که تمایل به استفاده از نور در محفظه برای شب را دارید باید از نوری استفاده کنید که سفید نباشد. استفاده از نورهای قرمز و آبی میتواند محیط خوب و بدون اضطرابی را برای گارتر ها در مدت شب ایجاد کند. اطلاع از اینکه مار گارتر شما در کدام نقاط محفظه احساس بهتری دارد میتواند برای دانستن دمای مناسب او تاثیرگذار باشد. گارترهای شمالی معمولا بیشتر با تغییرات دمایی سازگاری دارند و انواع جنوبی آنها غالبا در محیط های گرم وضعیت بهتری دارند. نصب کردن حداقل دو عدد دماسنج در تانک برای اندازه گیری دقیق دمای محفظه الزامی است و در این زمینه هرگز نباید به حدسیات یا احساس خود بسنده کنید. تجهیزات گرمادهی میتوانند به یک ترموستات متصل شوند تا دمای محفظه به طور خودکار تنظیم شود و بین حالت های گرم و سرد به طور اتوماتیک، تغییر حالت صورت بگیرد. غذا دادن غذا دادن به شکل طبیعی (روشی که در طبیعت، گارتر ها برای شکار استفاده میکنند) و رعایت رژیم غذایی آنها معمولا سخت است. درضمن گاهی اوقات ممکن است این کار، غیر قانونی و یا مخالف قوانین محلی حمایت از حیوانات باشد. به جای استفاده از دوزیستان (که در طبیعت بخش بزرگی از رژیم گارترها را تشکیل میدهند) میتوانید از ماهی و کرم های خاکی (Earthworm) که به مکمل های ویتامینی آغشته شده باشد استفاده کنید. این رژیم میتوانید تعادل برنامه غذایی مارهای گارتر را به میزان کافی برآورده کند. پیدا کردن کرم های خاکی تقریبا راحت است اما قبل از گرفتن آنها باید درمورد عدم استفاده از آفت کش ها و علف کش ها در آن مناطق کاملا مطمئن شده باشید. کرم ها پیش از اینکه در اختیار مار قرار بگیرند باید کاملا شسته شوند. به منظور جلوگیری از آغشته شدن کرم ها به موادی که برای بستر استفاده شده اند بهتر این است که آنها را در یک ظرف کم عمق قرار دهید. بهترین روش برای دادن ماهی به مار این است که آنها را قطعه قطعه کنید. ماهی میتوانید رژیم غذایی بسیار مغذی باشد و به راحتی به وسیله مارها پذیرفته شود. بهترین گزینه از نظر تغذیه، استفاده از ماهی قرمز است اما طبق شرایط معمولا از ماهی های یخ زده استفاده میشود. درصورتی که از ماهی یخ زده استفاده میکنید باید مکمل های ویتامین B1 (Thiamin) را حتما به غذا بیفزایید، زیرا فرآیند منجمد شدن سبب ایجاد و افزایش «ثیامیناس» (Thiaminase)میشود که آنزیمی است که «تیامین» را از بین میبرد. کرم های خاکی و ماهی های نیزه ای (Lance Fish) میتوانند عاملی تشویق کننده برای این مارهای بی اشتها باشد. رژیم غذایی که فقط شامل ماهی باشد نمیتواند تعادل خوبی برای این حیوانات برقرار کند و منابع غذایی دیگر باید به طور منظم مورد استفاده قرار گیرد. زالوها از خوراکی هایی هستند که گارترهای آبزی را بیشتر به اشتها می آورند، درحالی که گارترهای زمینی، حلزون های بدون لاک را ترجیح میدهند. درمورد محلی که این طعمه ها را جمع آوری میکنید دقت کنید، خصوصا جمع آوری آنها از زمین کشاورزی ممکن است سبب آلوده شدن آبگیرها و حوضچه های طبیعی شود. کرم های روغنی و برای مارهای جوان تر کرم های سفید (Grubs) را میتوایند از فروشگاه ها تهیه کنید و به عنوان مکمل های غذایی خوب برای گارتر ها استفاده کنید. دست زدن گارترها معمولا در فروشگاه های حیوانات خانگی به طور منظم لمس نمیشوند و یا زمان قرار داشتن آنها در دست افراد معمولا زیاد نیست. مارهای گارتر بسیار ظریف و حساس هستند و خصوصا هنگامی که توسط کودکان لمس میشوند باید بسیار دقت کرد. کودکان در صورتی که اجازه دست زدن به گارترها به آنها بدهید باید کاملا آموزش داده شوند تا در هنگام دست زدن به مار هرگز او را فشار ندهند و یا یک باره از زمین بلند نکنند. در هنگام لمس کردن آنها باید این حیوانات را آزاد بگذارید که در اطراف یک دست و بازوی شما کاملا به راحتی حرکت کنند و در صورتی که میخواهید آنها را از رفتن به مسیری منصرف کنید سر آنها را به آرامی و با احترام به سمت دیگر منحرف کنید. درمجموع عمل لمس کردن مارهای گارتر باید به آرامی و با احترام کامل صورت گیرد. همانند بیشتر خزندگان، بدن مارهای گارتر باید از قسمت میانی بدن به وسیله شما گرفته شوند و توصیه بر این است که لنگرگاه بدن را تحت کنترل داشته باشید. برای نزدیک شدن و برداشتن گارترها به آرامی و با تامل حرکت کنید و به آنها اجازه لولیدن در میان انگشتان و دستان خود را بدهید. هرگز هنگامی که مضطرب یا عصبی هستید این مارها ( و هیچ مار دیگری) را لمس نکنید زیرا این حالت شما به آنان نیز منتقل میشود و به سرعت تمایل به فرار از شما یا حتی گاز گرفتن پیدا میکنند. در مورد مارهایی که قبلا به طور مکرر در دستان انسان ها بوده اند بد نیست که از نظر اضطراب و همینطور جراحت های بدن بررسی شوند. مشکلات سلامتی – بیماری ها درکنار محل مناسبی برای زندگی و تهیه رژیم غذایی مناسب، رسیدگی به مشکلات سلامتی مارهای گارتر از اهمین ویژه ای برخوردار است که معمولا ناشی از شرایط نامطلوب محل زندگی یا تغذیه نامناسب است. بی نظمی در برنامه غذایی و مصرف افراطی یک نوع مشخص از غذا میتواند منجر به بروز بیماری هایی در مارهای گارتر شود. میزان افراطی چربی و کمبود و فقدان ویتامین، همگی میتواند عوامل مهمی در بهم ریختگی برنامه غذایی باشند. ویتامین هایی که بیشتر مورد نیاز هستند و معمولا مارها از فقدان آن رنج میبرند شامل ویتامین B1 (که به وسیله خوردن ماهی به همراه مکمل تامین میشود) و ویتامینE و کلسیم (تغذیه به وسیله جیرجیرک بدون تنظیم کلسیم – فسفر منجر به این کمبود میشود) هستند. اضافه وزن در مارها نیز عموما نتیجه غذا دادن مکرر و بدون برنامه است. از زخم هایی نظیر بریدگی، سوختگی ها و خراشیدگی ها را میتوان با عدم استفاده از اشیا تیز در محفظه و ایجاد مانع برای دسترسی مستقیم مار به منبع گرمایی جلوگیری کرد. ایجاد زخم در بدن مارها میتواند به سرعت ایجاد عفونت کند بنابراین باید بدون معطلی پس از ایجاد زخم، اقدامات پیشگیرانه و یا درمانی را انجام دهید. در این مواقع میتوانید از بتادین ها خاصی به نام «پوودینیدین» (Povodiniodine) و یا مرهم های آنتی بیوتیک سه گانه (Triple Antibiotic Oinment)استفاده کنید که تا حدی سبب بهبود وضعیت زخم میشود. شکستگی ها (که به دلیل سعی در فرار یا فشار داده شدن به دکوراسیون داخل محفظه ایجاد میشود) باید فورا به وسیله دامپزشک رسیدگی شود و از نظر شکستگی های استخوان و داخلی بررسی شود.از مشکلات پوستی نظیر عفونت های باکتریایی (به عنوان مثال تاول زدن) میتوان با ایجاد رطوبت مناسب برای هر نوع گارتر جبوگیری کرد. وجود انگل ها، از هر دو نوع داخلی و خارجی، در مارهای وحشی کاملا عادی است و ممکن است در مارهای خانگی نیز وجود داشته باشد که علت اصلی ایجاد آن فقدان شرایط بهداشتی مناسب است. یک مار که در شرایط نامناسب قرار داشته باشد در برابر انگل ها ضعیف شده و واکنش خوبی نشان نمیدهد. درضمن ورود مارهای خانگی به محیط وحش میتواند باعث ایجاد عفونت های روده ای شدیدی در این حیوانات شود. «دیسیکدیسیز» (Dysecdysis) (که نوع مشکل پوست اندازی است) در صورتی بروز میکند که مار بیمار باشد یا یک یا چند مورد از نیازهایش برآورده نشده باشد. درصورتی که دمای مناسب و آب مورد نیاز برای خیساندن در اختیار مار قرار نگیرد و یا شرایط نامناسبی داشته باشد و یا رژیم غذایی نامناسبی به مار داده شود میتواند باعث بروز این بیماری شود و در پوست اندازی صحیح و کامل این حیوان ایجاد مشکل کند. برای کمک کردن به پوست اندازی گارترها میتوانید آنها را در آب ولرم بخیسانید و همینطور میتوایند یک بالش اسفنجی خیس و مرطوب را که با خزه «اسفاگنوم» (Sphagnum) پوشیده است در اختیار مار قرار دهید. این شی را در تانک محل زندگی گارترها برای مدت نیم تا یک ساعت قرار دهید تا بتوانند به آزامی بدن خود را به آن بسایند یا حتی خودتان میتوانید این کار را انجام دهید. این کار باید از سر تا انتهای دم و البته به آرامی و احترام انجام شود.پوسیدن دهان یا همان «استوماتیتیس» (Stomatitis) یک عفونت باکتریایی است که در دهان ایجاد میشود. بی توجهی به این مشکل میتواند مار را از غذا خوردن باز دارد. چنین مشکلاتی باید فورا توسط دامپزشک بررسی شود. نام علمی : Python molurus bivittatus طول عمر : ۲۵ سال یا بیشتر پیش از خرید به اندازه ی این مار در هنگام بلوغ خوب فکر کنید : این مار میتواند در هنگام بلوغ ۱۵ الی ۲۰ فوت (۴٫۵ الی ۶٫۵ متر) طول و بین ۵۰ الی ۱۰۰ کیلوگرم وزن داشته باشند. وزن و اندازه ی بزرگ این حیوان باعث میشود که نگهداری از آن کمی پرهزینه و همینطور خطرناک باشد، بنابراین پیش از اینکه این حیوان ار خریداری کنید خوب فکر کنید زیرا خرید این حیوان تعهدی طولانی مدت است. حتی زمانی که شما به مسافرت میروید کار آسانی نخواهد بود که کسی را برای مراقبت از پیتون خود پیدا کنید. هرگز و در هیچ شرایطی یک پیتون را در طبیعت رها نکنید زیرا میتواند هم برای دیگران، و هم برای خود مار ایجاد مشکلات جدی نماید. در مورد دست زدن به این حیوان نیز به مبتدیان توصیه نمیشود زیرا اگر مرتکب اشتباهی شوید میتواند عواقب دردناکی برایتان داشته باشد. خلق و خو : پیتون های بارمس نسبت به سایر مارهای بزرگ، نسبتا آرام و سر به راه به شمار میروند و به خصوص آن دسته از آنها که در اسارت متولد میشوند میتوانند حیوانات دست آموز خوبی باشند. اما در بعضی موارد به خصوص در مواقع شکار میتوانند بسیار تهاجمی باشند و در این حالت حمله ی آنها حتی ممکن است به مرگ منجر شود. بنابراین اطلاعات دقیقی از نحوه برخورد صحیح با آنها به دست آورید. در هنگام غذا دادن به مارهایی که بیش از ۸ فوت (۲٫۵ متر) طول دارند همیشه از شخص دیگری برای کمک گرفتن استفاده کنید. محل زندگی : یک تانک با حجم ۵۵ گالن برای مارهای جوان کافی خواهد بود، اما با رشد مار شما نیاز به اندازه ی بزرگتری فضا برای مارتان خواهید داشت. پس از دو سال از نگهداری این حیوان شما نیاز دارید که وسایل داخل محل زندگی حیوان از جمله شاخه های چوبی را عوض کنید و محل زندگی بزرگتری برای مارتان مهیا کنید. این مارهای بزرگ در فرار کردن بسیار هنرمند هستند و در اینگونه موارد قدرت زیادی از خود نشان میدهند. بنابراین فضایی که برای مار در نظر میگیرید باید به اندازه ی کافی بزرگ باشد (به عنوان مثال فضای کف برای یک مار ۸فوتی باید ۱٫۲متر عمق و ۱٫۲ متر ارتفاع داشته باشد) و به اندازه کافی محکم و ایمن باشد. بستر : برای چمباتمه زدن مار، حوله های نازک یا کاغذهایی که روی آنها چاپ نشده باشد میتوانند مورد استفاده قرار بگیرند، چون میتوانید راحت آنها را تمیز کرده یا تعویض کنید و به طور مداوم از سلامت خزنده تان اطمینان حاصل کنید. برای مارهای بزرگ بهتر است که زمانی که داخل یا خارج از ویواریوم هستن بر روی چنین فرش هایی قرار بگیرند و در زمانی که میخواهید داخل خانه ی آنها را تمیز کنید مسیری را برای خروج آنها آماده کنید. مشمع فرشی (Linoleum) میتواند گزینه ی خوبی باشد برای قرار دادن در زیر مار، زیرا به راحتی تمیز و ضدعفونی میشود.مخفیگاه : برای مارهای کوچک یه تکه ی کوچک یا هر جسم جامد، که قابل خریداری از مراکز فروش حیوانات خانگی است میتواند پناهگاه و مخفیگاه خوبی باشد. (حتی یک جعبه کوچک کفایت میکند) اما به تدریج و با رشد مار، شما نیاز به مخفیگاه بزرگتری برای او خواهید داشت. یک صندوق پلاستیکی میتواند مخفیگاه خوبی برای یک مار بزرگ باشد که باید برش داده و سوراخی در آن برای عبور مار ایجاد کنید و آن را در گوشه ای از ویواریوم در اختیار مار بگذارید. (البته مطمئن شوید که دهنه ی ورودی دارای لبه ی تیز نباشد) همچنین رطوبت مورد نیاز حیوان نیز باید برای او فراهم شود، خصوصا در هنگام پوست اندازی وجود مخفیگاه باعث میشود که این عمل در آرامش برای حیوان صورت بگیرد. مخفیگاه باید در هر دو سمت گرادیان دمایی قرار داده شود تا مار بتواند دمای بدنش را تنظیم کند. دمای موردنیاز : پیتون های بارمس در طول روز به دمایی بین ۸۵ الی ۸۸ درجه فارنهایت (۲۹ الی ۳۱ درجه سانتیگراد) و در هنگام آفتاب گرفتن به دمایی بین ۹۰ الی ۹۳ درجه فارنهایت (۳۲ الی ۳۴ درجه سانتیگراد) نیاز دارند. آب موجود در ویواریوم هم باید به طور منظم تعویض شود. به تدریج و با افزایش طول مار، حیوان قادر نخواهد بود که در یک ظرف خود را خیس کرده و شنا کند، بنابراین باید در زمانی که مار بزرگتر میشود به طور منظم اجازه ی شنا کردن و خیساندن را در یک تالاب یا حوضچه برایش فراهم کنید غذا دادن : پیتون های بارمس در مجموع مارهای خوش خوراکی به حساب میایند و استعداد زیادی برای چاق شدن دارند. میتوانید آنها را با موش(mice یا rat) و برای مارهای بزرگتر با خرگوش تغذیه کنید.(البته باید طعمه از قبل کشته شده باشد) اندازه ی طعمه نباید از بیشترین قطر مار بیشتر باشد. مارهای کوچک باید هفته ای دو بار و مارهای بزرگ هر دو هفته یک بار غذا داده شوند. غذا باید در شرایطی به مار داده شود که بدنش در بهترین وضعیت باشد و از غذا دادن بی رویه باید خودداری شود. دست زدن : این مارها باید از زمانی که کم سن هستند به طور منظم از ویواریوم خارج شوند و در دست گرفته شوند، درغیر این صورت اگر آنها بزرگ شوند به سختی میتوان به آنها دست زد. آنها را با احترام اما محکم در دست بگیرید تا احساس ایمنی کامل داشته باشند. البته باید در نظر داشته باشید که بعد از غذا دادن به حیوان تا دو روز نباید آن را در دست بگیرید زیرا احتمال دارد که غذای خورده شده را بالا بیاورند. اگر یک پیتون خود را به دور شما حلقه کرد، باز کردن آن را از انتهای دم شروع کنید. با رشد تدریجی مار توصیه میشود که از شخصی برای کمک در غذا دادن و دست زدن به این مارهای قدرتمند استفاده کنید (این توصیه در مورد مارهای بلندتر از ۸ فوت خیلی جدی است و در واقع باید برای هر ۴ فوت از طول مار یک نفر به شما کمک کند!! یعنی برای یک مار ۱۲ فوتی ۳ نفر لازم هستند)   نگهداری از مارهای هاگنوز شرقی (Eastern Hognose Snake)توضیح کلی مارهای هاگنوز به خاطر تنوع رنگ های بدن و اندازه ای که رشد میکنند در این سال های اخیر به یکی از محبوب ترین خزندگان خانگی نزد دوستداران این دسته از جانداران تبدیل شده اند. آنها معمولا به عنوان غذا از دوزیستان کوچک تغذیه میکنند اما میتوانند در محیط اسارت به سادگی به خوردن موش عادت کنند. درصورتی که شرایط مناسبی از جمله دما، محفظه و بستر مناسب برای این مارها فراهم کنید آنها به سادگی در اسارت تکثیر میشوند و میتوانید سال های خوبی را در کنار آنها بگذرانید. این مارها به دلیل داشت خلق و خوی آرام و بی آزارشان به گزینه ای مناسب برای نگهداری به عنوان خزنده خانگی تبدیل شده اند و همین خصوصیات آنها باعث میشود که انتخاب مناسبی برای افرادی باشند که از نظر حرفه ای در سطوح میانی قرار دارند. (پایین تر از حرفه ای ها و بالاتر از مبتدیان) نیازهای اساسی مارهای هاگنوز شرقی ساکن مناطق معتدل آمریکای شمالی هستند که در زمستان معمولا دمای آنها فقط کمی پایین تر از صفر است و در تابستان دمایی در حدود ۳۷ درجه سانتیگراد و گاهی بالاتر دارند. درمقابل این تغییرات دمایی، آنها میتوانند حتی در گستره دمایی بیشتر از این نیز زندگی کرده و سالم بمانند. «هترودون» ها (heterodon) (منظور تمامی گونه های مارهای هاگنوز است) معروف به این هستند که میتوانند به سادگی با محیط اسارت و شخصی که از آنان نگهداری میکند خو بگیرند و تکثیر کردن آنها در اسارت کاری ساده است. هاگنوزهای شرقی (Heterodon platirhinos) دومین مار محبوب از این خانواده است که به عنوان حیوان خانگی نگهداری میشود. این مارها که بزرگترین هترودون های آمریکای شمالی به شمار میروند در سال های اخیر با تنوعی که پرورش دهندگان در رنگ ها و طرح های آنان ایجاد کرده اند به شدت مورد استقبال خریداران قرار گرفته اند، به شکلی که هر ساله رنگ ها و طرح های جدیدی از آنها توسط پرورش دهندگان به نمایشگاه ها و فروشگاه ها وارد میشود. تنها عامل بازدارنده برای خریداران در نگهداری از این مارها، تمایل شدید آنان به دوزیستان است. همانطور که در ادامه خواهید دید، حتی این مورد ممکن است شما را از نگهداری کردن از این مارهای زیبا و دوست داشتنی منصرف کند. محفظه محل زندگی درواقع هر نوع محفظه ای که برای مارهایی نظیر شاه مار و مار ذرت مناسب باشد، برای مارهای هاگنوز نیز مناسب خواهد بود. دامنه وسیعی از محفظه های مختلف از جمله تانک های شیشه ای، تاپرورها (Tupperware)، نئودشا و … همگی از مواردی هستند که حتی بسیاری از پرورش دهندگان توانسته اند تجربیات موفقی با آنها به دست آورند. تنها مشکلی که در استفاده از تانک های شیشه ای وجود دارد این است که هوای گرمی که به وسیله وسایل گرماده در تانک ایجاد میشود، از قسمت بالایی محفظه، خارج میشود. البته این نکته نیز ناگفته نماند که تانک های شیشه ای میتوانند به خوبی رطوبت مناسب برای محیط را حفظ کنند. یکی از مواردی که در مناسب بودن محفظه برای مار هاگنوز موثر است این است که بستری با عمق نسبتا زیاد و از جنس نرم برای او فراهم کنید. هاگنوزهای شرقی بیشتر زمان خود را بر روی سطح زمین و به دنبال یافتن غذا سپری میکنند. گونه ی «هترودون پلاتیرینوس» (Heterodon platirhinos) در زندگی کردن در محفظه هایی با بسترهای عمیق که امکان حفاری در آنها وجود داشته باشد، تطابق بهتری پیدا میکنند. اگر بستر مناسبی برای مارهای هاگنوز انتخاب کرده باشید آنها علاقه خاصی به حفاری و ایجاد تونل در آن نشان خواهند داد. بهترین گزینه ها به عنوان بستر، کود درخت سرو، پوست درخت صنوبر (بدون گرد وخاک) و توصیه شخصی من، بسترهای آماده فروشی هستند. توجه داشته باشید که هرگز نباید به عنوان بستر از موادی مانند چوب یا پوست یا کود درخت صدر و درختان سرخ، خاک گلدان و نخاله ها و زباله ها استفاده کنید. اینگونه مواد میتوانند سبب ایجاد عفونت های تنفسی شدیدی در مارها شوند. یکی از ضروریات این است که بستر را همواره خشک و تمیز نگه دارید تا امکان بروز و شیوع باکتری ها و قارچ ها به حداقل ممکن برسد. زمانی که شما بستر را به تازگی تعویض کرده باشید بسیار محتمل است که مار شما دچار کم آبی (dehydrate) شود که برای برطرف کردن این مورد باید همواره یک ظرف آب تمیز و تازه در اختیار او قرار دهید. ظرف آبی که در اختیار مار میگذارید باید به حد کافی بزرگ باشد تا مار بتواند در صورت نیاز، به طور کامل بدن خود را در آن بخیساند. برخی از مارها ممکن است نتوانند آبی را که در ظرفی به شکل ثابت قرار دارد تشخیص دهند بنابراین در این حالت باید از سیستم قطره چکان برای آنها استفاده کنید یا هر روز با آبپاش، آب مورد نیاز محیط را فراهم کنید. قرار دادن محلی برای پنهان شدن نیز توصیه شده است که البته درصورتی که بستر مناسب و قابل حفری را تهیه کرده باشید دیگر نیازی به قرار دادن محل پنهان شدن نیست. میتوانید از قطعه ای به شکل تونل که در محفظه قرار میگیرد و به صورت کشیده و ممتد باشد برای پنهان شدن مار استفاده کنید. مارهای هاگنوز زمانی که با محیط خود در ارتباط مستقیم باشند احساس آرامش و امنیت بیشتری میکنند، بنابراین داشتن یک محل برای مخفی شدن میتواند کمک شایان ذکری به آنان باشد. به همین منظور میتوانید محل پنهان شدن آنها را طوری طراحی کنید که دارای فضای بزرگی نباشد و به راحتی با محیط اطراف تعامل داشته باشند. دما دمای مورد نیاز برای مارهای هاگنوز در مدت روز بین ۲۱ تا ۲۶ درجه سانتیگراد است و در مدت شب میتوانید این دما را تا حدود ۱۶ درجه سانتیگراد برسانید. (البته توصیه بر این است که دماهای بالاتری را ایجاد کنید) ضمنا دمای منطقه آفتاب گرفتن برای مارهای هاگنوز در حدود ۳۲ درجه سانتیگراد است. این منطقه (که فقط باید در یک قسمت از محفظه چنین دمایی را ایجاد کنید) به مار شما کمک میکند که دمای بدن خود را در صورت نیاز بالاتر ببرد. تحقیقات نشان داده است که نورهای UVB و UVA در سلامت مارها موثر هستند. بهترین انتخاب این است که یک طیف نوری تابشی کامل، مطابق با زمان بندی روزانه تابش برای مار خود فراهم کنید. مارهایی مانند هاگنوزها تمایل به تماس با سطوح گرم دارند و گرمای مورد نیاز بدن را از طریق نور خورشید دریافت میکنند. برای آنکه بتواند طیف کامل گرمایی ایجاد کنید، پدهای حرارتی (دستگاهی مانند تشکچه های برقی) که در کف محفظه قرار میگیرند میتوانند در یک سمت از محفظه قرار داده شوند تا محل زندگی مار دارای دو بخش خنک و گرم شود. ضمنا ایده خوبی است که این پدهای حرارتی را به یک زمان سنج متصل کنید تا دما را در طول شب نیز به طور مناسبی تنظیم کند. دمای مناسب محفظه به مار در مواردی مانند هضم بهتر و کامل غذا، مبارزه با بیماری ها، رشد کامل و صحیح و رشد هورمونی، کمک میکند. نکته ای در خصوص صخره های داغ – هرگز از این صخره ها برای مارهای هاگنوز استفاده نکنید. این صخره ها باعث ایجاد صدمات و سوختگی های شدیدی در مارها میشود. پوست حساس مارها توانایی تحمل دمایی را که این صخره ها تولید میکنند ندارد. به دلیل اینکه مارهای هاگنوز بیشتر سعی در گرم کردن خود از طریق تماس با سطوح گرم دارند و در زمانی که نیاز به گرما دارند صدمات حاصل از آن را حس نمیکنند، بنابراین احتمال زیادی دارد که در مدت زمان کوتاهی به شدت بدن خود را دچار سوختگی های شدید کنند. درمقابل میتوانید از پد های حرارتی استفاده کنید که به سادگی میتوانید از طریق آنها دمای محفظه را به خوبی کنترل کنید و ضمنا برای مارتان دارای ایمنی بیشتری نیز هستند. شبیه سازی زمانی مارهای هاگنوز همانند تمام حیوانات دیگر نیازمند به قرار گرفتن در یک چرخه طبیعی هستند که از نظر زمان روشنایی و خاموشی، با طبیعت منطبق باشد. شبیه سازی به شکل ۱۲ ساعت روشنایی و ۱۲ساعت خاموشی میتواند موثر باشد اما هرچه این چرخه، به حالت طبیعی نزدیکتر باشد امکان موفقیت شما در نگهداری و نیز تکثیر این مارها را افزایش خواهد داد. مسلما هرچه بیشتر که بتوانید مدل شبیه سازی خود را به طبیعت نزدیک کنید محیط مناسب تری برای مار خود فراهم کرده اید که هر تغییر جزئی را میتواند شامل شود. حالت ایده آل اینچنین است که شما بتوانید تمامی موارد از جمله نور، دما و رطوبت را به توجه به محیط طبیعی زندگی مارهای هاگنوز، شبیه سازی کنید. رطوبت رطوبت مورد نیاز مارهای هاگنوز شرقی نسبت به هم نوعان غربی آنها بالاتر است. رطوبت ۴۰ % الی ۵۰ % میتواند برای آنان کاملا مناسب باشد. به تازگی محفظه هایی برای نگهداری از مارها طراحی شده است که برای تامین رطوبت مورد نیاز، جریان هوای مناسب را از تانک میگیرد. تامین این رطوبت کار ساده ای است که میتوانید به وسیله قرار دادن یک ظرف آب در محفظه، این کار را انجام دهید. درصورتی که برای تامین رطوبت، سعی در کم کردم تهویه مناسب داشته باشید، ممکن است منجر به ایجاد مشکلات تنفسی و حتی باکتریایی و انگلی در مار شود. از این رو بهتر است از جعبه های رطوبتی (Humidity Box) برای ایجاد رطوبت استفاده کنید. جعبه رطوبتی درواقع جعبه ای است که معمولا از جنس پلاستیک است و نیمی از آن به وسیله خزه اسفاگنوم پر شده است و دارای سوراخی است که مار بتواند به سادگی از آن عبور کرده و وارد جعبه شود. باید همواره خزه های داخل جعبه را مرطوب کنید و این کار را به محض تبخیر شدن آب های جعبه انجام دهید. این جعبه میتواند از چند جهت برای مار مفید باشد : اول اینکه به مار اجازه میدهد بسته به نیازش، بین قسمت خشک و مرطوب در محفظه حق انتخاب و حرکت داشته باشد. دوم اینکه محلی مناسب برای زمان پوست اندازی مار فراهم میکند، زیرا در این دوره، مارها نیاز به رطوبت بیشتری دارند. سوم اینکه میتوان به این روش محل مشخصی برای اجتماع باکتری ها و انگل ها ساخت که به سادگی قابل کنترل و دفع باشد.  به این شکل میتوانید به سادگی تمام انگل ها و باکتری ها را به صورت یکجا از محفظه خارج کنید و محفظه را به سادگی پاکسازی کنید  غذادهی هاگنوزهای شرقی بالغ، معمولا در طبیعت به طور خاص از دوزیستان تغذیه میکنند. همچنین گزارش هایی از خورده شدن سوسمارها، حشرات، عنکبوت ها و هزارپایان به وسیله آنان نیز رسیده است. البته این مارها در اسارت میتوانند در شرایط دمایی مناسب، حتی غذاهایی سخت مانند موش های از پیش کشته شده را نیز بخورند اما درصورتی که همیشه از همین رژیم استفاده کنند ممکن است درنهایت منجر به چاقی بیش از حد مبتلا شوند. سمندرهای «پلتودونوتید» (Plethodontid)، وزغ ها و قورباغه ها میتوانند به تدریج به رژیم غذایی این مارها افزوده شوند. غذادهی به بچه هاگنوزها را تا سن شش ماهگی میتوانید با وزغ های کوچک و بچه موش های صورتی شروع کنید، به شکلی که در هر هفته بین ۱ الی ۲ عدد طعمه به آنها بدهید. به تدریج با رشد مار، میتوانید از طعمه های بزرگتری برای او استفاده کنید. یک هاگنوز بالغ، باید در هر ۷ الی ۱۰ روز، ۲ الی ۳ عدد موش با اندازه متوسط تا بزرگ را بخورد. بهترین شیوه برای قرار دادن موش ها در اختیار مار، این است که موش های از قبل کشته شده باشند. دلیل این امر، اینچنین عنوان شده است : برخی از مارها تمایلی ندارند که فورا به طعمه حمله کنند و این ممکن است جونده را تحریک به حمله به مار کند و صدمات جدی به مار وارد شود. ضمنا امکان دارد که موش بتواند در هنگامی که مار قسمت میانی بدن او را میگیرد، به وسیله دندان های تیز خود، مار را گاز گرفته و زخمی کند. دلیل دیگر نیز این است که دادن طعمه های زنده به مار، اساسا عملی اخلاقی تر و انسانی تر از دادن طعمه های زنده است. اساسا توصیه میکنیم که برای غذا دادن به مار خود، از موش های از پیش کشته شده که منجمد شده باشند استفاده کنید و پیش از دادن آن به مار، اجازه دهید تا کاملا از حالت انجماد خارج شود. خوردن موش ها (و دوزیستان) یخ زده، خطر انتقال انگل ها را به بدن مار کاهش میدهد. پیش از اینکه طعمه را در اختیار مار قرار دهید، اطمینان حاصل کنید که کاملا از حالت یخ زده خارج شده باشد در غیر این صورت میتواند عواقبی مانند مشکلات معده و گوارش و حتی در نهایت مرگ را به دنبال داشته باشد. ضمنا پیش از قرار دادن طعمه ها در کنار مار، مطمئن شوید که دمای قسمتی از بدن طعمه که مار آن را میگیرد (قسمت شکم) با دمای محیط یکسان باشد. میتوانید از یک انبر برای تعارف کردن غذا به مارتان استفاده کنید (نکته مهم : هرگز موش های یخ زده را در مایکروویو، از حالت انجماد خارج نکنید.) و از یک محفظه دیگر برای غذا دادن به مار استفاده کنید. (محفظه ای به جز محل زندگی مار) همواره قبل و بعد از غذا دادن به مار، دستتان را کاملا بشویید. یکی از دلایل این کار این است که اگر این کار را انجام ندهید مارهای هاگنوز ممکن است دست شما را با طعمه اشتباه بگیرند. برای غذا دادن به مارهای جوان میتوانید بچه موش های صورتی را به بوی قورباغه یا وزغ، آغشته کنید. البته به طور کلی مارهای هاگنوز شرقی، به راحتی از موش هایی که به بوی قورباغه نیز آغشته نباشند تغذیه میکنند. بچه موش ها را میتوانید به وسیله مالش با غدد ترشح قورباغه یا مالش با محل دفع ادرار وزغ ها، به بوی این حیوانات آغشته کرده و در اختیار مار هاگنوز قرار دهید که معمولا در این حالت به سادگی، غذا را میپذیرند. اخطار : برای این کار فقط از قورباغه های «بوفانید» (Bufonid) استفاده کنید و استفاده قورباغه ها و وزغ های دیگر (نظیر قورباغه های آتشین و قورباغه های دارت) میتواند منجر به صدمه زدن به مار یا مرگ او شود. همچنین گزارشاتی از خورده شدن سمندرها به وسیله مارهای هاگنوز وجود داشته است. همچنین مطلع باشید که خانواده «آمبیستومیدها» (Ambystomid) برای مارهای هاگنوز، سمی به شمار میروند و هرگز نباید به عنوان طعمه استفاده شوند. درصورتی که بچه هاگنوز شما از خوردن سوسمارها یا دوزیستانی که در اختیارش میگذارید خودداری کرد، میتوانید مغز موش را از میان به دو نیم کنید و با این کار او را تحریک به خوردن کنید. معمولا این روش، تمام مارها را راغب به غذا خوردن میکند. بسته به شرایط میتوانید مارهای جوان را برای غذا خوردن، در یک محفظه کوچک نسبتا تاریک و در محلی ساکت و آرام قرار دهید. قورباغه ها و وزغ هایی که برای معطر کردن بچه موش ها از آنان استفاده میکنید باید به حالت آبکی باشند. از هر قورباغه یا وزغی که برای این کار استفاده میکنید باید این شرایط را داشته باشد و استفاده از آن را تا زمانی میتوانید ادامه دهید که مار را تحریک به خوردن موش نماید و در صورتی که دیگر مار به وسیله بوی این قورباغه (یا وزغ) به سمت غذا کشیده نشد، باید آن را کنار بگذارید. همواره برای اینکار به صورت چرخشی، از چندین قورباغه یا وزغ استفاده کنید. به عنوان آخرین گزینه، در صورتی که مار همچنان علاقه ای به غذا خوردن نشان نداد شما باید سیاست خود را تغییر داده و به زور به مارتان غذا بخورانید. این کار میتواند بالقوه خطرناک باشد اما اگر خودتان تمایلی به انجام این کار ندارید، باید انجام آن را به دامپزشک واگذار کنید. استفاده مکمل های ویتامینی برای تامین انرژی مورد نیاز این مارها ضروری است. برای یک هاگنوز جوان مقدار ۵ سی سی از این مکمل ها که میتواند در کنار یک پای موش یا پای قورباغه قرار گیرد، میتواند حجم مناسبی برای هر وعده باشد. ضمنا به یاد داشته باشید که هرگز نباید از موچین یا انبر برای باز کردن دهان مار استفاده کنید زیرا میتواند منجر به ایجاد جرح و صدمات جدی در دهان یا آرواره مار شود. به جای آن میتوانید از یک خلال دندان مسطح و صاف برای باز کردن دهان حیوان و نیز از یک سرنگ (بدون سوزن) که به اندازه کافی در دهان او فرو برده باشید برای ریختن مکمل به درون معده مار استفاده کنید. از دیگر روش های غذادهی اجباری به مارها این است که آن را به شکل تلمبه زدن یا به شکل داغ شده وارد معده مار کنید. اگر بخواهید به یک مار بالغ به زور غذا بدهید نیاز به دو نفر برای این کار است. ابتدا باید طعمه را کاملا به پودرهای مکمل آغشته کنید، سپس آن را با یک چنگال چوبی نگاه دارید. دهان مار را با دقت و با احترام کامل باز کنید. در این مرحله، طعمه را به آهستگی در قسمت جلوی دهان مار قرار دهید و کاملا دقت کنید که در این مرحله مار را زخمی نکنید. سپس به آرامی طعمه را به سمت پایین و در سیستم گوارش مار هدایت کنید. معمولا در طول این فرایند، مار مقاومتی نکرده و اقدام به پایین دادن طعمه خواهد کرد، در غیر این صورت باید همچنان به فرو بردن طعمه در دهان مار ادامه دهید و از بیرون بدن مار، به آرامی و با احتیاط کامل طعمه را جلو ببرید. اگر احساس کردید که قادر به پایین بردن طعمه در دهان مار نیستید، هرگز سعی در انجام این کار با زور نکنید زیرا تنها نتیجه این کار، بالا آوردن غذا توسط مار یا ایجاد جراحت های جدی و مهلک در مار است. البته تمامی صاحبان مارها مطلع هستند که مشکل اصلی مارها در اسارت درخصوص غذا خوردن این است که در پذیرفتن غذا مقاومت میکنند در حالی که در طبیعت بر اثر نرسیدن غذا، پژمرده شده و می میرند. در اسارت ممکن است شما مجبور باشید برای مدتی طولانی، (چندین سال) به مار خود به زور غذا بخورانید. در پایان شما باید با در نظر گرفتن محاسن و معایب نگهداری از مارها، تصمیم خود را در خصوص گرفتن یا نگرفتن مار بگیرید. خواب زمستانی خصوصیتی در تمام مارهای هاگنوز شرقی وجود دارد که در طول فصل زمستان به زندگی زیر زمینی و بدون فعالیت روی می آورند تا انرژی خود را بازیابند و برای فصل جفتگیری آماده و مهیا شوند. در این مقطع مارهای هاگنوز در مناطق شمالی به زندگی بدون حرکتی در زیر زمین گرایش پیدا میکنند که موجب آمادگی آنها برای جفتگیری در انتهای این دوره خواهد شد. در این زمان آنها به کمترین حد تحرک خود میرسند اما به حالت غش کرده و بی هوش در نخواهند آمد. برای اینکه مارهای هاگنوز شرقی به خواب زمستانی فرو روند باید در ابتدا برای مدت یک ماه آنها را به خوبی و با حجم زیادی از طعمه، تغذیه کنید. این کار او را آماده میکند تا بتواند برای مدت ۲ یا ۳ ماه که به غذا دسترسی نخواهد داشت در برابر گرسنگی ایستادگی کند. پس از اینکه مار عمل دفع را انجام داد برای دو هفته به او غذا ندهید تا روده و شکم او به کلی خالی شود. حتی اگر مقدار کمی از غذا در روده یا معده مار باقی مانده باشد میتواند منجر به فاسد شدن آن و در نهایت مرگ مار شود. ایجاد دمای مناسب برای خواب زمستانی مارها امری لازم و کاملا ضروری است. اگر در این زمان دما بالا باشد موجب فعال شدن باکتری ها و انگل ها خواهد شد. از زمانی که مار وارد مرحله خواب زمستانی میشود سیستم دفاعی بدن او به شدت ضعیف شده و به کمترین حالت عملکرد خوب میرسد و مار در این مرحله میتواند به شدت تحت تاثیر عوامل خارجی (مانند انگل و باکتری) قرار میگیرد که در حالت عادی به سادگی با آنها مقابله میکند. ضمنا اگر دما در این مدت بیش از حد سرد باشد مار قادر به خارج شدن از حالت سستی و بازگشت به حالت عادی نخواهد بود. دمای توصیه شده برای دوره خواب زمستانی مارهای هاگنوز شرقی (بسته به منطقه یافت شدن آنها) بین ۴ الی ۱۳ درجه سانتیگراد است. برخی از صاحبان مارها پیشنهاد میدهند که دما را در مقاطعی حتی بیش از این هم پایین بیاورید اما نتایج تحقیقات اخیر نشان داده است که این کار میتواند باعث ایجاد عفونت های تنفسی در مار و تضعیف سیستم دفاعی بدن او شود. به جای اینکار بهتر است که پیش از فرو رفتن مار به خواب زمستانی، از خالی بودن سیستم گوارش او اطمینان حاصل کنید و دمای مناسبی را برای این مدت در یک محفظه خاص برای او ایجاد کنید. برای مدت خواب زمستانی میتوانید از یک جعبه استیروفوم معمولی(Styrofoam) (جعبه های یونولیتی مخصوص حمل بستنی و …) یا تاپرورهای حمل غذا یا محفظه های معمولی مارها استفاده کنید. از یک بستر مناسب مانند روزنامه یا بسترهای تجاری مخصوص مارها برای کف محفظه استفاده کنید. همچنین جعبه کوچکی برای پنهان شدن و یک ظرف آب که همیشه حاوی آب تازه باشد باید در دسترس مار قرار دهید. به خاطر داشته باشید که مارها در طول دوره خواب زمستانی به دنبال آب خواهند گشت و به آن نیاز خواهند داشت. از زمانی که شما آماده سازی های لازم را برای فراهم کردن چنین محیطی انجام دهید و آن را مطابق با شرایط و زمان بدنی طبیعت و محیط قرار دهید، مار شما آماده وارد شدن به مرحله خواب زمستانی خواهد بود.