فرآوردههای گل محمدی:09198000513
فرآوردههای گل محمدی:09198000513
فرآوردههای اصلی که از این گیاه بدست میآید، شامل: گلاب، اسانس،گلبرگ، غنچه خشک، کانکریت و ابسرلوت میباشد.
گلاب از گذشته تاکنون در مراسم مذهبی، در تهیه انواع شیرینی، شستشوی اماکن مقدس و به علت اثرات آرام بخش و معطر بودنش، در مراسم عزاداری (در فرهنگ ایرانیان) جایگاه ویژه ای داشته است.
گلابگیری:
ایرانیان نخستین بار روش تقطیر را ابداع نمودند و سالیان دراز از آن بهره مند گردیدند.
گلابگیری به دو روش سنتی و صنعتی انجام میشود:
*گلابگیری سنتی:
دستگاه گلابگیری سنتی شامل: قطعات دیگ، کلاهک دیگ، نیچه، نیچه پارچ و دستگاه حرارتی است. ظرفیت آن، حداکثر 30 کیلوگرم گل، با مخلوط 45 لیتر آب میباشد. هر دستگاه در شبانه روز، میتواند 4 تا 5 نوبت گلابگیری کند که در مجموع، مقدار مصرف کل، 120 تا 150 کیلوگرم در شبانه روز خواهد بود.
*گلاب گیری صنعتی:
با توجه به توسعه روزافزون سطح زیر کشت و مصرف فرآورده های گل محمدی، دستگاه های سنتی به تنهایی جوابگویی لازم را نداشته و نیاز به وجود دستگاه های صنعتی با ظرفیت بیشتر مشهود می باشد. قسمت های مختلف دستگاه های صنعتی علاوه بر دستگاه های گلاب گیری سنتی شامل دستگاه سختی گیر، ترموستات، پرکن، پاستوریزاتور، دستگاه بسته بندی و آزمایشگاه کنترل کیفی مواد است.

مصارف گل محمدی:
مصرف گلاب، بیشتر در ایران و کشورهای همجوار رایج بوده و اسانس این محصول به طور گسترده در کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا مصرف می شود.
مصارف عمده اسانس به شرح ذیل می باشد:
1- استفاده در صنایع عطرسازی و مواد آروماتیک.
2- استفاده در فرآورده های بهداشتی – آرایشی شامل انواع کرم های آرایشی، لوسیون ها و صابون ها، شامپو، شیر پاک کن و حمام های زیبایی.
3- استفاده در صنایع غذایی شامل شیرینی ها، نوشیدنی ها ، پودینگ، ژله و ... .
4- استفاده در تزیین سبدهای گل خشک و گل آرایی.
5- استفاده در صنایع داروسازی.
نیاز گل محمدی به آب:
گل محمدی به شرایط کم آبی بسیار مقاوم است و آب دهی این گیاه به هنگام غنچه دهی و گل دهی انجام می شود و بسیار مهم می باشد. آبیاری این گیاه به روش قطره ای نسبت به آبیاری سطحی ۶۲ درصد صرفه جویی در مصرف آب و ۶۵ درصد افزایش عملکرد را سبب می شود. اگر بارندگی به موقع انجام شود در بهار و اوایل تابستان برای گل دهی و اسانس بیشتر مهم می باشد.
نیاز گل محمدی به خاک:
خاک مورد نیاز برای گل محمدی, خاک هایی با بافت متوسط و سنگین می باشد و در مناطق سنگلاخی و سنگریزه دار کشت این محصول موفقیت آمیز بوده است, ارتفاعات شمالی و شیب دار محصول بهتری عرضه می دهند. پس محیط هایی که دارای این شرایط می باشند می توانند به عنوان یک محصول اقتصادی روی آن حساب کنند.
نیاز گل محمدی به دما:
تفاوت دمای سه تا چهار درجه ای در شب و روز و خواب زمستانه برای گل دهی لازم است. در کاشت گل محمدی درجه دمایی بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد برای غنچه دادن و درجه حرارت بین ۵ تا ۱۵ درجه سانتی گراد برای اسانس بیشتر لازم است. درجه حرارت های خیلی کم در شب, عدم گل دهی را سبب می شود و درجه حرارتی بالای ۲۰ مسبب ترشح و تولید اسانس بیشتر می گردد. یخبندان در مراحل اولیه رشد خسارت بسیاری وارد می کند. بوته هایی که در زمستان بخاطر یخبندان صدمه ببیند خیلی کم در سال گل دهی دارند. در مناطقی که زمستانهای سرد دارد باید هرس زودتر انجام شود.
نیاز گل محمدی به باد و رطوبت:
وجود رطوبت نسبی ۷۰ درصد برای تشکیل اسانس مفید است و همچنین بارندگی به هنگام غنچه دادن سبب کم شدن گل و محتویات اسانس می شود. دوره های آفتابی دراز مدت به زودتر به گل نشستن بوته کمک می کند اما همین دوره ها اگر گرم و خشک باشند سبب کاهش محتویات اسانس در گل محمدی می شود. بادهای بسیار شدید موجب صدمه های فیزیکی بالا به گل می شود.

نیاز گل محمدی به کود:
برای فهمیدن نیاز گل محمدی به یک برنامه غذایی خوب در بلند مدت می توان از روش آنالیز برگ استفاده کرد. در مرحله نمو جوانه و گل دهی گیاه دچار کاهش عناصر و نیاز به عناصری مانند پتاسیم و فسفر و نیترات پیدا می کند. بنابراین در هر هکتار ۶۴ کیلوگرم کود ازت, ۸/۷ کیلوگرم فسفر و ۳۶ کیلوگرم پتاسیم با توجه به املاح موجود در خاک مورد نیاز است.
نیاز گل محمدی به نور:
سایه زیاد و تابش نور مستقیم خورشید بر روی میزان گل دهی و محتویات اسانس تاثیرات مخرب دارد. اگر گیاه در زیر تابش مستقیم نور خورشید قرار بگیرد وجود سایه برایش لازم است.
نیاز گل محمدی به ارتفاع:
گل محمدی کلا بر روی مناطق شیب دار و مرتفع کیفیت بهتری دارد و کشت آن در منطقه های گرمسیر کلا بر روی ارتفاعات بالاتر موفقیت آمیز تر بوده است. کاشت گل محمدی در ارتفاع ۱۶۰۰ تا ۲۳۰۰ متری دارای رشد خوبی می باشد. به طور کلی در مناطقی که به صورت انبوه این گیاه کشت می شود ارتفاعات ۱۹۰۰ متری و بیشتر از آن است چون گل دهی و محتویات اسانس از کیفیت بهتری برخوردار می شوند.
آماده سازی زمین برای کاشت گل محمدی :
قبل از کاشت به منظور شکستن لایه های فشرده خاک زمین را شخم می زنند تا فضا برای رشد ریشه فراهم شود. کاشت گل محمدی به صورت دستی انجام می شود و اینکه بین ردیفهای کاشت و بوته ها چقدر فاصله باشد به هدف کاشت مربوط می شود. معمولا اگر هدف از کاشت گل محمدی, پرچین برای اطراف باغ باشد فاصله بین ردیفها ۲ تا ۲/۵ متر و فاصله بین بوته ها ۱ تا ۱/۵ متر است. و اگر هدف ایجاد نمودن گلستان باشد می بایست فاصله بین ردیفها را در کشت کرتی ۵/۳ در ۵/۲ متر و در روش جوی و پشته ۲ در ۳ متر در نظر بگیرید. قبل از ایجاد گلستان استفاده از ده تا بیست تن در هکتار از کود دامی کاملا پوسیده و بعد از هرس گلستان استفاده از ده تن در هکتار کود دامی, مفید می باشد.
تکثیر گل محمدی:
گل محمدی را به طرق مختلف از جمله پاجوش, قلمه زدن, خوابانیدن و پیوند زدن می توان تکثیر نمود. در ایران برای ازدیاد گل محمدی از دو روش پاجوش و قلمه زدن استفاده می شود. گیاه مادر گل محمدی ۲۰ تا ۶۰ عدد پاجوش تولید می کند که از سال سوم و چهارم به بعد می توان از این پاجوش ها استفاده نمود. از ماه آبان تا اوایل اسفند پاجوشهای گل محمدی را در مکان مورد نظر به فواصل سه متری بر روی پشته هایی به فاصله چهار متر و در هر حفره دو تا سه عدد می کارند. قلمه ای سخت در درجه اول و قلمه های نیمه سخت در درجه دوم بیشترین مقدار ریشه زایی در روش قلمه زدن گل محمدی را دارا هستند. در این روش از قسمت های چوبی و در حال خواب که ضخامت یک مداد و طول ۲۰ سانتی متر را دارند انتخاب می کنند. بعد از حذف جوانه های انتهایی قلمه را در محلول ریشه زا فرو کنید و در عمق ۵/۷ تا ۱۰ سانتی متری گلدان یا زمین که به نسبیت ۵۰ / ۵۰ از خاک باغچه و ماسه شسته پر شده است بکارید.
هرس کردن گل محمدی:
گل محمدی به خودی خود نیازی به هرس ندارد اما این کار به منظور حذف شاخه های آفت زده و کوتاهی شاخه برای راحتی چیدن گل صورت می گیرد. در اولین هرس, فرم دهی درختچه و تحریک شاخه زایی اتفاق می افتد و هرس بعدی به منظور جدا سازی شاخه های مرده و آفت زده از روی گیاه می باشد. اگر هرس منطقی باشد موجب ازدیاد طول عمر و گل دهی می شود.
گروه کاری آنتی دوت